en an en, _—_ — HERE: an pi A 0 HH LH Prijsvraag E Enquete HHS Sanyo DK-202A HJ Demo HI ot 8 HJ 4 Er Ur > À —— 5 EN 1 ad kam ad HH DEEL Ì a hef nia DEEL 1 mn On 5 ISBN 90 6398 649 1 f. 24.50 ‚. L I ei a En, WESSEL AKKERMANS /PIET DEN HEIJER HH OPDRACHTEN BIJ HE DEEL 1 HH | 8 ISBN 90 6398 596 7 f. 11.00 WESSEL AKKERMANS /PIET DEN HEIJER Satala — ed ed LH HKH HKH dM md aëa ed KHE EHH HRH HS nnee o,s EEEN EKE HKH ISBN 90 6398 769 2 richtpr. f. 24.50 WESSEL AKKERMANS /PIET DEN HEIJER OPDRACHTEN BIJ ISBN 90 6398 556 8 richtpr. f. 11.00 WESSEL AKKERMANS /PIET DEN HEIJER — Sata hd nd ld nd ed hed el ed ed ed ef KEER a ofotafo® MM MM MI lan! med ed el ed an Dn —_ —_ e" aa" LN HKH as an bd dd ed HHK HK HM atatntatata 11 a _ X'Press HH A PH Hi-res screendump CH Hex-ascii geheugendump KH Nieuws 5, b H HK ®, NE land L Kak Ed 11 vre Ge U _® pad mi bp VO nf Bas, med b hal A HM, ISBN 90 6398 519 3 a°a richtpr. f. 24.50 KH ata' HH Sas WESSEL AKKERMANS /PIET DEN HEIJER E f Ed LH Sar, Sa, a OPDRACHTEN BIJ Bs ata DEEL 3 Ei had had ISBN 90 6398 516 9 aa richtpr. f. 11.00 LHS WESSEL AKKERMANS /PIET DEN HEIJER Pad bed ed hd bd HKH 2$5 De eerste MSX-computer met ingebouwde randapparatuur. De SV738 Xpress is een zeer krachtige computer die naast de standaard MSX-specificaties ook nog voorzien is van het CP/M operating system (80 kolommen). Met MSX-DOS kunt u zowel onder 40 als onder 80 kolommen draaien. Behalve een RS232C interface voor datacommunicatie en een standaard Centronics printer interface, heeft de SV 738 Xpress een ingebouwde 32’ disk-drive 360K, die onder 3 operating systems werkt: Disk Basic, MSX-DOS en CP/M. Een extra disk-drive kan worden aangesloten, even- als andere MSX hardware. De SV738 Xpress heeft een profes- sioneel toetsenbord met extra grote cursortoetsen, en is ideaal voor tekst- verwerking. Erg handig is het multi-functionele handvat, dat zowel draagbeugel als standaard is. Bij iedere SV738 Xpress wordt een draagtas en een Nederlands hand- boek geleverd. Uw Spectravideo-dealer geeft graag tekst en uitleg. Importeur: Electronics Nederland bv Tijnmuiden 15/17/19, 1046 AK Amsterdam Electronics Belgium NV Brixtonlaan 1H, P: 1930 Zaventem Eid MSX-MOZAIK is een twee-maandelijksblad voor de ge- bruikers van MSC-computers. Het wordt naar alle gein- teresseerde op MSX-gebied gezonden. Het abonnenement ís GRATIS. Men hoeft alleen een bedrag van Dfl. 25,00 per jaar te betalen aan porto- en administratiekosten. In Belgie Bf. 500 per jaar. Losse bladen kosten Dfl. 5.35 of Bf. 150. De oplage is controlled circulation en bedraagt 2550, tijdens speciale evenementen wordt de oplage met 4000 exemplaren verhoogd. (stand 01-09-85) In samenwerking met de MSX-club, kan men een lidmaatschap aangaan. Lidmaatschap. inclusief een abonnement op MSX-MOZAIK bedraagt Dfl. 40,00 per jaar, ingaande januari 1986. In Belgie Bf. 800. Een lidmaatschap zonder abonnement op MSX-MOZAIK bedraagt Dfl. 15,00 per jaar, ingaande januari 1986. In Belgie Bf. 300. Het ontvangen van MSX-MOZAIK voor de rest van het lopende jaar, inclusief het nieuwe jaar 1986 en het lidmaatschap van de MSX-club, kost slechts Dfl. 50,00. In Belgie Bf. 1000. Bank relatie: Amrobank Acct. No. 45.98. 38.008. Post office Giro van de bank 32750, onder vermelding van 'De MSX-er, te Bussum rek. 45.98.38.008' . Kopij en advertenties dienen uiterlijk veertien dagen voor het verschijnen van het eerstvolgende nummer aanwezig te zijn. Redactie-adres: Batterijlaan 39, 1402 SM Bussum, tel. 02159-36293. The publisher cannot be held responsible for any errors printed in this issue, either for copied software from commercial firmes send by editors. Adresverander ingen: Zend uw nieuwe adres in, vergezeld van het oude adres, vier weken voor dat u gaat verhuizen. Voorzie het nieuwe adres van de postcode. Please send your new adress together with the old one, postal code and subscription number 4 weeks before moving. MSX-MOZAIK september-oktober MSX-MOZAIK is een uitgave van 'De MSX-er' Hoofdredacteur Dirk Scheper Medewerkers/redacteuren E.A.J. van der Horst J. van der Staay W. Schackman H. Kenens C. van Wijck F. Druijff F. Jonkeren R. Nieland R. de Groot Redactie-adres Benelux: Batterijlaan 39 1402 SM Bussum Vormgeving Dirk Scheper COPYRIGHTS 'De MSX-er' Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this publication may be reproduced in any form, bij print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher. pagina 3 ICP 3 10 CLEAR 599 20 SCREEN B,d,1,1 20): CLS 40 KEYOFF 50 DIM T2(654,1) 60 LOCATE 8,9: PRINT "MSX COMPUTER MAGAZ INE & MOZAIK" 70 LOCATE 5,2: PRINT "INVOER CONTROLE PR OGRAMMA/3"' 80 LOCATE 4,5: PRINT "Gebruikt u tape of disk? (t/d): "'s 9O D$=INKEY$: IF D$=""" OR D$<> ''d' AND D S<>!''t!' THEN 99 100 LOCATE @,7: LINE INPUT "Geef naam te controleren bestand Hie ES 110 LOCATE @,19: PRINT F$" wordt geopend LÀ) 120 IF D$="t'"" THEN O$='"cas:!"+F$ ELSE O$= F$ 130 OPEN O$ FOR INPUT AS #1 140 LOCATE @,4: PRINT "Programma: " F$ " wordt gelezen! SPACE$(255) 150 LOCATE 9,6: PRINT "regelnummer" SPAC E$(8) " wordt verwerkt." 160 IF EOF(1) THEN 299 170 LINE INPUT #1, A$ 180 L$=""": CSZ=f: Vel 190 FOR N=l TO LEN (A$) 200 T$=MID$S(A$,N,1) 210 IF L$=""" THEN IF T$=" " THEN L$=MIDS$ (A$,1,N-1): LOCATE 13,6: PRINT L$: IF MI D$(AS ‚N41, 1)=""""" OR MID$(A$ ‚N+1,3)="REM" THEN N=LEN(AS): CSZ=g: GOTO 239 220 CSZ=(CSZ+ASC(T$)*N)MOD256 230 NEXT N 240 CTZ=(CTZ+CSZ)MOD256 250 TA(RL,B)=CSZ 260 TZ(RL, 1)=VAL(L$) 270 RL=RL+1 280 GOTO 169 290 LOCATE 9,4: PRINT "Checksums program ma -'"F$SPACE$(2f):LOCATE @,5: PRINT "Druk spatiebalk voor volgend scherm" 300 LOCATE 9,6: PRINT "checksum totaal:'' CTZ SPACE$ (14) 310 LOCATE 9,7 320 V=3 330 FOR N= TO RL-1 340 PRINT USING "#####R: HAAS"; TA(N,I), TZ(N,B);:VeV-l: IF Vz THEN V=3: PRINT C HR$(8) " ":LP=LP+1 350 IF LP=15 THEN I$=INKEY$: IF I$<" THEN 359 ELSE LP=g: V=3: LOCATE 9,7: GOT O 369 360 NEXT N MSX-MOZAIK september-oktober pagina 4 370 IF V<>3 THEN PRINT SPACES(V*12-1):LP =LP+1 | 380 FOR N=LP TO 15: PRINT SPACE$(36): NE XT N 390 LOCATE @,22: PRINT "uit printen (j/ LÀ | nn) ; 400 P$=INKEY$:IF P$=""" OR P$<>''j'' AND P$ <>''n'' THEN 499 410 IF P$="j"THEN 429 ELSE 499 420 REM 430 LPRINT " _Checksums programma "F$ 440 V=6 450 FOR N= TO RL-1 460 LPRINT USING "###fff= #ff:"; TAON,I) ‚ TZ(N,f);:V=V-1: IF V=d THEN V=6:LPRINT CHR$(8) nn 470 NEXT N 480 LPRINT " Checksum totaal:'" CTZ 490 LOCATE #,22: PRINT "Nog maals bekijk en? (j/n)"; 500 I$=INKEY$: IF I$="j"" THEN LOCATE f,2 2 : PRINT SPACE$(35);:LP=D:GOTO 31 ELS E IF I$="n"' THEN CLS:KEYON: END ELSE 59 Wie 0 Wie 7 VAREN WIE O WIE Schrijft een CMERGE? Het probleem is duide lijk: wil je een programma "mergen! dan moet dat programma in ASCII formaat zijn wegge schreven. Normaal is een programma echter weg geschreven in "BASIC" formaat Dus eerst moeizaam omzetten enz. Een CMERGE lost alles op. Verklaart dat mysteriuze laatste teken van de tekenset?,Print maar eens PRINT Chr$ (255). Een onschuldig rechthoekig vlakje verschijnt Elk teken echter dat zich onder de cursor be- vindt wordt in het vlakje geprojecteerd. Wie schrijft een verklarend artikel over RND? Speciaal over hoe je hem het beste kunt gebruiken. Weet wat de tekens met code 157, 158, 187, 188, 190 en 217 betekenen Schrijft een simple tekstverwerker? liefst een die alle 253 MSX-tekens kan verwerken kunt natuurlijk voor een MSX computer betalen……. TE WEINIG VINDT. De meeste MSX computers zijn zo rond de duizend gulden geprijsd. Met uitschieters naar boven. En naar beneden. Getuige deze nieuwe AVT- MSX. Een paradepaardje uit Korea voor nog geen 700,-. Hard op weg om het succes van de AVT FC-200 te evenaren. Wat krijgt u voor uw ‘goeie geld’? Een volwaardige MSX personal computer met alle mogelijkheden vandien. Zoals 32K ROM geheugen en 80K RAM, 8 octaven muziek en 3 geluids- kanalen. In totaal 73 toetsen, waaronder 10 functietoetsen, heeft u ter beschikking om het optimale uit uw nieuwe AVT-MSX te halen. Dat de AVT-MSX bepaald niet eenkennig is, bewijst het surplus aan beschikbare software en de vele aansluitmogelijkheden, o.a. voor 2 joy- sticks, printer, datarecorder, beeldscherm, etc. Vanzelfsprekend kunt u uw MSX ook aansluiten op uw eigen kleuren-tv. INDI electronics specialist in MSX en randapparatuur. AVT Electronics B.V. Postbus 61411, 2506 AK Den Haag, Regentesselaan 123, 2562 CW Den Haag, Tel: 070-465800 Demo 10 COLOR D,1,1:CLEAR:R=RND(-TIME)*5 : PRIN TCHR$(7) :A=15:L=A:Q=1:0=Q:T=d:N=T:PI=3.1 415926#:P=2:F=256:G=INT(F/1.33) :J=INT(F/ 2):I=INT(J/1.33) 20 SCREEN2,1,9,2,1:S=INT(RND(1)*44)+1 :ON SGOSUB90,120,140,150,170,190,230, 270, 290 ‚310,320,330,340,380,390,410,460, 520, 560 ‚590,630,650,660,670,680, 700, 710, 740, 750 ‚,760,770,780,810,830,840,850,870,890,910 ‚930,970,990, 1020, 1100: IFA=15THENIO 30 SCREEN2,1,0,2,1:GOSUB1100: IFA=15THEN1 g 40 'DIT DEMO MSX PROGRAMMA IS GEMAAKT DO OR F. G. JONKEREN EN NIETS HIERUIT MAG Z ONDER SCHRIFTELIJKE TOESTEMMING IN SCHRI FT OF ALS PROGRAMMA DOOR DERDEN GEBRUIKT WORDEN :ALLE RECHTEN VOORBEHOUDEN „COPY RIGHT F.G. JONKEREN, 50 FORW=QYTO5*F : NEXT : RETURN 60 K=INT(RND(R)*14)+2 : RETURN 70 COLOR O,1,1:CLEAR:R=RND(-TIME)*5 : PRIN TCHR$(7) :A=15:L=A:Q=l:0=0Q8T=0:N=T:PI=3.1 415926#:P=2:F=256:G=INT(F/1.33) :J=INT(F/ 2): I=INT(J/1.33) :S=INT(RND(R)*9)+1 : ONSGO SUB1130,1140,1160,1180,1190,1200,1230,12 40,1250 80 SCREEN2,1,0,2,1:S=INT(RND(1)*44)+1 :ON SGOSUB90,120,140,150,170,190,230, 270, 290 ‚310,320,330, 340, 380, 390,410,460, 520, 560 ‚590,630,650,660,670,680, 700,710,740, 750 ‚760,770,780,810,830,840,850,870,890,910 ‚930,970,990, 1020, 1100: IFA=15THEN7O 90 FORX=@TOG:Y=X*1 ,33:Z=F-Y:Q=G-X: PSET(Y ‚X),A:PSET(Z,X) ,A:PSET(Y,I) ,A:PSET(J,X), A:NEXT 100 FORX=@TO30STEP1 . 5: GOSUB60 : Z= . 99*(Z+X ICIRCLECH IJ Zeker AISCIRGLBGI INL, 5® Leke SENEKT 110 FORR=QTOJSTEP+4 : GOSUB60 : CIRCLE(J,I), R‚N+3:CIRCLE(J,I) ‚J-R,‚N+1 :CIRCLE(J,I) ,R/ (2*K+1),K: PAINT(J,I) ,K:NEXT : NeN+1 : IFND>2T HENRETURNELSE110 120 FORT=150TO35STEP-3:GOSUB60:CIRCLE (J „I),15,K:PAINT(J,I),K:CIRCLE(J,I),T,15:N EXT:CIRCLE (J,I),20,A:PAINT(J,I),A:CIRCL E(J,I),10,1:PAINT(J,I),1 130 FORT=QTO158STEP4 :CIRCLE(Y,9) ,T,1:CIR CLE(F,G) ,T,1:CIRCLE(Q,G) ‚T, 1:CIRCLE(F, 9) ‚T,1:NEXT:RETURN: ' COMPUT O POST HOLLAND RAALTE FOTO COMP UTERSHOP JONKEREN 140 FORX=QTOISTEP+2:Y=INT(X*1.33) : LINE(O „X)-(Y,O0O),15:LINE(O,G-X)-(Y,G ),15:LINE( F‚G-X)-(F-Y,G),15:LINE(F,X)-(F-Y,0),15:L INE(J+Y ,G-X) (JY, 54X) , 6: LINE(J+Y ,G-X)-( J-Y,Y),4:LINE(65+Y/2,1+X/2)-(G-Y/2,1-X/2 ) ,7:NEXT:RETURN MSX-MOZAIK september-oktober pagina 6 150 FORX=OTOFSTEP2 : Y=INT(X/1.33)+1:LINE( 0,0)-(F-X,G),7:LINE(O,G)-(F-X,0),8:LINE( F,0)-(X,G),8:LINE(F,G)-(X,0),7:NEXT 160 FORX=OTOFSTEP8:Y=INT(X/1.33)+1:LINE( 0,0)-(F-X,G),8:LINE(O,G)-(F-X,0),7:LINE( F‚,0)-(0+X,G),7:LINE(F,G)-(0+X,0),8:NEXT: RETURN 170 FORX=OTO150STEP3.5:Y=INT(X/1.3)+1:Z= 25:Q=Z/1.33:GOSUB60: P=Z+35 :M=-15:N=-40tL =Z+X : B=}-Z+X : C=B-Y4X : Del+Z+X: LINE(L,B)-( D,B),A:LINE-(D,C) ,A:LINE-(L,C) , A: LINE-(L ‚B),A:L=P+X :B=Q-P+X : C=B-Y+X : D=lL+P+X : LINE (L,B+20)-(D,B+20) ,K: LINE-(D,C+20) ,K 180 LINE-(L,C+20) ,K:LINE-(L,B+20) ,K: L=M4 X :B=Q-M+X : C=B-Y+X : D=L+M+4X: LINE(L,B)-(D,B ) „K:LINE-(D,C) ,K:LINE-(L,C) ,K: LINE-(L,B) ‚Kl :LaN+X: B=Q=N+X 1 C=B-Y+X 2 DeLetN4X : LINE( L‚,B)-(D,B),A:LINE-(D,C) ,A:LINE-(L,C),A:L INE-(L,B) ,A:NEXTX: RETURN 190 FORX=O0TOJ : N=J-X:C=l . S*X:LINE(N,C)-(X ‚C) ,A:N=F-X:B=J4+X:LINE(N,C)-(B,C) , A: NEXT *!F,G. JONKEREN ZANDLOPER 200 FORX=OTOJSTEP. 55 : GOSUB60 : Y=X-63 : N=J- Y:BeJ+Y:C=l.5*X:LINE(N,C)-(B,C) ,K: NEXT 210 FORX=OTOJSTEP,5:N=F-X:B=J4+X:C=l . 5*X: LINE(N,C)-(B,C) ,6:NEXT 220 FORX=0TOJ :N=J+X:B=F-X:C=l , 5*X: LINE(N ‚C)-(B,C),12:NEXT:FORX=OTOJSTEP1 . 75 :N=J- X:C=l .5*X:LINE(N,C)-(X,C),8:Y=X=63 1 N=eJ-Y :B=J+Y:LINE(N,C)-(B,C), l:N=eJ+X:BeF-X: LIN E(N,C)-(B,C) , A: NEXT : RETURN 230 O=l :GOSUB60: SCREEN2: 'KALEIDOSCOOP F= G+J-I : COPYRIGHT F.G.J.:0VERNEMEN ZONDE R TOESTEMMING LAAT ZIEN DAT JE ER ZELF TE STOM VOOR BENT , GROETJES FERDI 240 L=INT(RND(1)*J)+1:H=INT(RND(1)*I)+1: Z=INT(H/L)+1 : FORY=HTOLSTEPK+Z : K=INT(RND( 1)*14)+2:0=0+1 :X=LtY: B=H+Y :C=G-Bt DeF-X 250 LINE(X,B)-(X,C) ,‚K:LINE-(D,C) ,K:LINE- (D,B),K:LINE-(X,B) ,K: IFO>ITHEN230 260 NEXT :Q=Q+1 : IFQ<ITHEN240ELSERETURN 270 SCREEN2:P=INT(RND(1)*J)/(4*F) : Q=INT( RND(1)*16)+3:0N ERROR GOTO1120 280 PSET(F,O),0:T=3:FORX=OTOFSTEPO : Y=INT (X/T) : GOSUB60 : PSET (FX, Y) , 0: LINE-(F-X,G- Y) „K:LINE-(X,G-Y) ,„K:LINE-(X,Y) ,K: LINE-(F —_X,Y),K:T=T-P: NEXTX : FORW=0OTO500 : NEXTW: N= N+1 : IFN>9THENRETURNELSE270 290 Y=INT(RND(1)*J)+J : VZINT(RND(1 )*5) +4: ' F. G. Jonkeren. 300 FORT=OTOYSTEPV:E=T/300:Q=E+(Y/1.33): NeN+1 :GOSUB60 : B=J=-T : C=J+T : D=G-Q: LINE(B,O )-(C,‚D) ,K: LINE(B,D)-(C,Q) ,K: NEXT: IFN<500 GOTO290ELSERETURN 310 Y=INT(RND(1)*F) : V=INT(RND(1)*Y) : N=IN T(RND(1)*4)-5 : FORT=YTOVSTEPEN : Q=0Q+1 : GOSU B60:C=F-T:D=Il-(T/1.33) :0=I+(T/1.33) : LINE (T,O)-(C,D) ,K:LINE(T,D)-(C,0) ,K:NEXT: IFQ <10OGOTO31OELSERETURN 320 FORN=0T0O75 :GOSUB60 : R=INT(RND(1 )*99) + 1:Q=(RND(1)*40)/K:CIRCLE(J,I),I,K,,,Q:NE XTN : RETURN 330 PSET(O,G), 3:FORN=0TO2*F : XeRND(1 )*F : Y =RND(1)*G:GOSUB60 : LINE-(X,Y),K:NEXTN: RET URN 340 X=OtY=X:LINE(X,Y)-(Y,X) ,L:B=J/10:FOR H=OTO(J-B)STEPB:Q=H/1 . 33: X=F-H: Y=G-Q: GOS UB350:NEXT:X=6.4:Y=0: PSET(X,Y), 1:LINE(X, Y)-(X,Y),1:FORII=6.4TOJSTEPB:Q=H/1 .33:X=F —-H: Y=G-Q: GOSUB350 : NEXT : GOTO360 350 LINE-(H,Y),L:LINE-(X,Y),L:LINE-(F-H ‚Q) ,L:LINE-(H+B,Q) ,L: RETURN 360 PAINT(P,P/1.33) ,L:P=INT(RND(1)*2)+1: E=P+1 : IFP=1 THENP=J 370 L=L-E: IFL>OTHEN34OELSERETURN 380 P=31.75:FORX=0OTOJSTEPP : FORY=0TOJSTEP P:N=J+X:M=J+Y:LINE(X,0O)-(Y,I), 15:LINE-(N ‚0),15:LINE-(Y,G),A:LINE-(N,I),A:LINE-(M ‚G),A:LINE-(X,0), A:NEXTY , X: RETURN 390 P=F/10:FORX=-1TOJSTEPP: FORY=-1TOJSTE PP :GOSUB60 : N=J+X : M=J+Y 400 LINE(X,0)-(Y,I),K:LINE-(X,G) ,K: LINE- (N,0) ,„K:LINE-(M,I),K:LINE-(N,G) ,K:NEXTY, X: RETURN 410 SCREEN3:X=INT(RND(1)*F) :P=0:L=X/1.33 : GOSUB450 : X=INT(RND(1 )*15) :P=l:L=X*17:G0 SUB450 : X=INT(RND(1)*F) :P=2:L=X/1.33:GOSU B450:X=INT(RND(1)*15) :P=3: L=X*17 : GOSUB45 O: X=INT(RND(1)*F) :P=4:L=X/1.33:GOSUB450 420 X=INT(RND(1)*15):P=5t:LeX*17: X=0: GOSU B450: X=INT(RND(1)*31) :P=6:L=X/1.33:GOSUB 450: X=INT(RND(1)*63) :P=7 :L=X/1.33:GOSUB4 50:X=INT(RND(1)*F) :P=8:L=X/1.33:X=8:GOSU B450 430 X=INT(RND(1)*F) :P=9:L=X/1.33:X=8:GOS UB450: X=INT(RND(1)*F) :P=10:L=X/1.33:X=8: GOSUB450: X=INT(RND(1)*1) :P=12:L=X*17:Xel :GOSUB450 : X=INT(RND(1)*1):P=ll:L=X*1,5:G OSUB450 : X=INT(RND(1)*14)+1:P=13:L=X#17:X =INT(RND(1)*8) +8: GOSUB450 440 NaN+1: IFN>20THENRETURNELSE410 450 SOUNDP,X: Y=19*P : GOSUB60: LINE(Y ,G)-(Y ‚G),O:LINE-(Y,L-26),K: RETURN 460 ONERRORGOTO510:X=INT(RND(1)*32) : Y=IN T(RND(1)*24) : C=INT(RND(1)*15)+1 :B=INT(C/ 1.6) :D=INT(B/1.6) :O=INT(RND(1)*3)+1 :0=0+ 1 : ONQGOSUB470, 480, 490, 500: IFO>7 STHENRETU RNELSE460 470 LINE(X*C, Y*C) -( (X+B)*C, (Y+B)*C) ,C‚,B: PAINT(X*C+1 , Y*C+1 ) ,C: RETURN 480 LINE(X*C, Y*C)-((X-D)*C, (Y+B)*C) ,C: LI NE((X-D)*C, (Y+B)*C)-((X+D)*C, (Y+B)*C) ,C: LINE((X+D)*C, (Y+B)%C) (XC, Y*C) ,C: PAINT ( XC, Y*C+H1 ) ,C: RETURN 490 CIRCLE(X*C, Y*C) , 3*C,C: PAINT(X*C, Y*C)) ‚C: RETURN 500 CIRCLE(X*C, Y%),3%C,C,,, ‚ Z2PAINT(X*C, Y*C) ,C: RETURN 510 RESUME460 MSX-MOZAIK september-oktober 520 SPRITE$(O)=CHR$(&HFF)+CHR$(&H7F ) +CHR $(&H3)+CHRS(&H3) +CHR$ (&H3) +CHRS (&H3) #CHR $(&H7F)+CHR$(&HFF) 530 SPRITE$(1)=CHR$(&HFF)+CHRS$(&HFE) +CHR $(&HCO)+CHR$(&HCO) +CHR$ (&HCO)+CHRS(&HC7) +CHR$ (&HC3) +CHRS(&HFF ) +CHR$ (&IIFF) 540 SPRITE$(2)=CHR$(&HFF)+CHRS$(&HFE)+CHR $(&HCO)+CHR$(&HCO) +CHRS$ (&HFC)+CHR$(&HFB8) +CHRS (&HCO) +CHRS (&1ICO) +CHR$ (&HCO) 550 FORI=OTO635 : PUTSPRITEO, (I,40+I),4,0: PUTSPRITE1 , (I,904+2*I),15,1:PUTSPRITE2, (I ‚140-3*I),6,2:NEXTI:RETURN 560 FORO=OTO6 : GOSUB60:K=K-1 :PSET(O,0),K :P=G/10 :FORY=OTOGSTEPP : LINE-(O,Y) ,K: LINE —_(F,Y),K:LINE-(F,Y+P) „Ks: LINE-(O,Y+P) ,KiN EXT :LINE-(F,G) ,K:LINE-(O,F) ,K:LINE-(0,0) ‚K:P=F/10:FORX=OTO(F-P)STEPP:LINEF-(X,G), K:LINE-(X+P,G) ,K: LINE-(X+P,0) „K: NEXT: LIN Bel 0:0),K 570 E=F/10:P=G/10:LINE-(F,G),K:LINE-(F,G —P) ,K:FORX=ETOFSTEPE : Y=X/1.33:LINE-(X,0) ‚K:LINE-(O,Y) ‚„K:LINE-(F-X,G) ,K:LINE-(F,G —Y),K:LINE-(F,G-(P4+Y)),K:NEXTX: FORQ=OTOI :X=RND(1)*F:Y=RND(1)*G:PAINT(X,Y) ,K: NEXT Q:NEXTO: RETURN 580 FORQ=OTOI : X=RND(1 )*F : Y=RND(1 )*G: PAIN T(X,Y),K:NEXTO: NEXTO: RETURN 590 SCREEN2:K=A:FORO=OTO2 600 N=eRND(1)*13+8:Z=INT(RND(1)*3)+1 610 FORX=OTOJSTEPN :Y=X/1.33 620 LINE(O,0)-(X,G-Y) ,„K:LINE(O,G)-(X,Y), K:LINE(O,G)-(F-X,G-Y) ,K:LINE(F,G)-(X,G=Y ) „K:LINE(F,G)-(F-X,Y) ‚„K:LINE(F,0)-(F-X,G —Y),K:LINE(F,0)-(X,Y),K:LINE(O,0)-(F-X,Y ) „K:NEXTX :K=K-Z: NEXTO : FORW=OTO3*F : NEXTW: Q=Q+1 : IFQ>3THENRETURNELSE590 630 SCREEN3:FORX=1 TOFSTEPINT(F/25) :FORY= OTOGSTEPINT(G/38) : K=INT(RND(1)*2)+1: IFK= 2THENK=INT(X/17)ELSEK=A 640 PSET(X,Y) „K:NEXTY,X:RETURN 650 SCREEN2 : FORN=OTO1 5 : FORX=OTOFSTEP(F/5 ) : FORY=OTOGSTEP(G/4) : K=INT(RND(1)*13)+2: CIRCLE(X,Y) ,N4K*(K/10) ,K: SOUNDO, K*16 : SOU ND2, K*K : SOUND4 , K*4 : SOUND6 , K: SOUND7 „K : SOU ND8, 16:SOUND9, 16: SOUND10, 16: SOUND12,K:SO UND13,K/2:NEXTY,X,‚N:RETURN 660 FORX=84TOOSTEP-4 : Y=X*1 . 11 :GOSUB60 : LI NE(J-X,Y)-(J4+X,G-Y) ,K‚B:NEXT : RETURN 670 M=J/6 : FORO=FTOOSTEP-M: D=( (RND(1 )*30) /10)+1.1:GOSUB60:Q=0/D : FORX=FTOOSTEP-2*D :Y=X/D:LINE(X, I-Y+Q)-(J-X+0,G-Y) ,K:LINE- (F-X,I+Y-Q) ,K:LINE-(J+X-0,Y) ,K:LINE-(X,I —Y+Q) ,K: NEXTX : FORW=OTO500 : NEXTW: SCREEN2: NEXTO : RETURN 680 Z=J/2:FORU=OTO1:PSET(T,T) ,O:FORX=TTO ZSTEPP : GOSUB690 : NEXTX : SCREEN2 : T=Z. :P=-4:Z =0 : NEXTU : RETURN 690 Y=INT(X/1.33) :GOSUB60:B=1-Y :C=F-X:D= J+X:E=G-Y:M=l+Y :N=J-X: LINE-(X,B) ,K: LINE- (C‚B) ,K:LINE-(C,Y) ,„K:LINE-(D,Y) ,K:LINE-( D,E) „K:LINE-(C,E) „K:LINE-(C,M) „K: LINE-(X ‚M) „K:LINE-(X,E) „K:LINE-(N,E) ,K: LINE-(N, Y) „K:LINE-(X+(P) ,Y),K: RETURN pagina 7 700 Z=1.33:PSET(J,O), 1:FORX=JTO32STEP-6: D=X-32:RE=D/Z: Y=INT(X/Z) :GOSUB60: LINE-(X, 0) ‚„K:LINE-(O,I-Y),K:LINE-(F-X*.8,I),K: LI NE-(O,I+Y),K:LINE-(X,G) „Ks: LINE-(F-X,I-Y) ‚K:LINE-(F-D, I-E) ,„K:LINE-(X*,8,I) ‚„K: LINE —_(F-D,1I+E) ,K:LINE-(F-X,I+Y),‚K: NEXT: GOSUB 50: RETURN 710 V=3:tA$="L2R4"': FORX=GTOOSTEP-. 5: GOSUB 60: S=1 . 3*X:T=X:GOSUB730 : K=0: GOSUB7 30: V=V —l : IFVK<OTHENV=3ELSEV=V 720 NEXTX:RETURN 730 DRAW''bm=S;,=T;a=v; NS=x;c=k;xa$;'': RET URN 740 A$="BUI11d2r2u2Ll'':D=, 2:FORX=ITOF/2, 5STEP2:GOSUB60: Y=INT(X/D) :S=X: T=Y : GOSUB7 30:V=2:T=G-Y :GOSUB730: V=2 : S=F-X : GOSUB730 :T=Y :V=0: GOSUB730 : D=D+9E-03 : NEXT : FORW=0T O4*F : NEXT : RETURN 750 K=A:FORT=OTO5 : FORC=-46TOS5O0OSTEP1 .6:Z= (C*C/35)*(C/15) :LINE(J-C-Z, 1-C+2) -(J+C-Z ‚1-C-Z) ,K:LINE-(J+C+Z, I+C-Z) ,K: LINE-(J-C +Z, I+C+Z) ,K: LINE-(J-C-Z,1-C+Z) ‚Ki: NEXTC:K =K-3:NEXTT : RETURN 760 X=5:PSET(J,I),6:FORN=0TOJ+6, ISTEPPI/ 20:LINE-((J+X*COS(N)/.9) , I4XESIN(N) ),62X =X+. 1 :NEXTN : DRAW''h9'': PAINT(J, 1-2) ,6:RETU RN 770 F RR=0T03:SCREEN2 : GOSUB60 : DERND(1 )*1 0415: FORR=OTOD=-1 : FORC=OTOB=-1 : X 1=J4+1*COS( 2/D*B*PI) :Yl=I+ISSIN(2/D*B*PI) : X2=J+1*CO S(2/D*CHPI) : Y2=I4+ISSIN(2/D*C*PI) : LINE(XI ‚Y1)-(X2,Y2),K:NEXTC, B: GOSUB50 : NEXTR: RET URN 780 MX=64:MY=I:VX=MXtVY=I:PSET(O,I) : FORT =0T013:GOSUB6O: FORP==PITOPISTEP , 4: X=MX+V XRCOS(P+,4) : Y=MY+HVY*SIN(P) : LINE(X,Y)-(X+ 12, Y+4) ,K:GOSUB790O:NEXTP: VX=VX-4 0 VYaVY-5 sMX=MX4+4 : NEXTT : GOSUB50 : RETURN 790 C=F-X:La=G-Y:LINE(C,L)-(C-12,L+4) ‚Kek ETURN 800 'of verwijder gosub 790 en maak van line (line-(x,y),c} en van t=(tot 40) 810 MX=641MY=I:VX=MXt:VY=I:FORT=OTO16:GOS UB6CO : FORP=-PITOPI-. SSTEP . 04; X=MX4+VXCOS( (P+. 5)*2) : Y=MY+VY*SIN(P/2) : GOSUB820: V=F— X:SWAPX, V: GOSUBS&20:NEXTP : VX=VX-4 1 VY=VY-5 sMX=MX4+4 : NEXTT : GOSUB50 : RETURN 820 PSET(X,Y) ,K: RETURN 830 MX=J:MY=l:VX=J-10:VY=I+8:PSET(J,I):F ORT=OTO11 :GOSUB60 : FORP=-PITOPISTEP , 1: X=M X4+VXCOS (P+, 5)*SIN(2*P) : Y=MY4+VY*SIN(P)*S IN(2*P) :LINE-(X,Y) „Ki NEXTP: VXeVX-0: VY=VY —8:NEXTT : GOSUB50 : RETURN ' FERDI 240 Z=,02:MXeJ-10:MY=ItVX=MX: VY=It FORT=O TO20 : FORP=-PITOPISTEPZ : X=INT (MX+VX*COS(P +. 5)ISIN(2EP)) : Y=INT(MYAVYSSIN(P"2)*SIN( 2XP)) : PSET(X,Y) ,4:NEXTP: VX=VX-1 5: VY=VY- 1.2:7=74.01:NEXTT : GOSUB50: RETURN ' JONKERE N 850 FORS=OTOI/3:J=128:1=96:B=I:0=,5:P=PI /180: VERND(1 )*8-3. 5: DeRND(1 )*I+I: T=PND(1 )*6-3,5:Bl=B*T:GOSUB860 : GOSUB50 : NEXTS : RE TURN 'RAALTE MSX-MOZAIK september-oktober pagina 8 860 SCREEN2 :GOSUB60 : FORZ=0OTOISTEP+, 7: X=I NT(J+V*COS(B1)+0) : Y=INT(I-V*SIN(BI)+0) :L INE(J,I)-(X,Y) ‚Ki J=X: I=Y:B=B4D; BI=P*B: V= V+4T:NEXTZ : RETURN 870 SCREEN3 : FORX=0OT0100:K=J/2:L=K*3:M=1/ 2: NeM*3 : GOSUB880 : LINE(J-2*C , 1-2*D)-(J+2% C‚1I+2*D) ,S,‚B:GOSUB880 : LINE(K-C ,M+D)-(K+C ‚M-D) ,S,BF : GOSUB880 : LINE(L+C,N=-D)-(L=-C‚N +D) ,S,BF : GOSUB880 : LINE(L-C ,M+D)-(L+C ,M-D ) ,S,B:GOSUB880 : LINE(K-C‚N-D)-(K+C,‚N4D) ,S ‚B:NEXTX 880 K=RND(R)*J £ CERND(R)*K : MERND(R)*I : DeR ND(R)*M : S=INT(RND(R)*15)+1 : RETURN 890 FORS=0T08:SCREEN2:PSET(J,I) :Q=RND(R)) /2:D=0*4 : FORP=-PITOPISTEPQ: Z=PI+P : GOSUB9 00 : SWAPP , Z : GOSUB900 : SWAPP , Z: NEXTP : GOSUBS O:NEXTS : RETURN 900 GOSUB60 : X=J+(J*D)*COS(P) : Y=l+(1*D)*S IN(P):LINE-(X,Y) ,K: RETURN 910 Q=INT(RND(R)*10)-5:DERND(R)*15/8: FOR S=0T09: SCREEN2: PSET(J,I) : FORP=-PITO2*PIS TEP.06:Q=0+. 1: Z=PI+P:GOSUB920: SWAPP ,Z: GO SUR920: SWAPP,Z:NEXTP : GOSUB50: NEXTS: RETUR N 620 GOSUB60 : X=J+(J)*SIN(P-Q) : Y=I+(I)*SIN (P+Q)B=X/1.1:C=Y/D: LINE(X,Y)-(B,C) ,K: RET URN 930 FORL=OTO5:SCREEN2:D=23:B=F/D:E=D/1. 3 3:P=2*PI : FORY=E+7T0OG-ISTEP2 , 7*E : GOSUB60: Ke=K-1 : FORX=0OTOF+BSTEF1 . 7*B: SWAPP , PI : FORZ =DTOISTEP-D/6 : GOSUR950: GOSUB960: NEXTZ ,X: GOSUB940 : NEXTY : GOSUBS50 : NEXTL : RETURN 940 FORO=OTO3 :O=RND(1)*F : S=PND(R)*D+Y-3: PAINT(O,S) ,K:NEXT : RETURN 950 CIRCLE(CX YT) ,Z,K,PI,P,1.312RETURN 960 SOUNDO, Z*11 : SOUND2, K*INT(Z/2) : SOUND4 ‚Z*4 12 SOUND6 ,K : SOUND7 ,„K: SOUND8, 16: SOUNDS, 16:SOUNDIO, 16: SOUND12, INT(Z/2) : SOUND13,K /2: RETURN 970 FORL=OTO5:N=0:D=21:B=F/D:E=D/1. 33:M= ],3*E:C=l.57:P=4, 71:FORY=-ETOGSTEPI . 7E: FORX=OTOF+BSTEPI1 . 7*B: SWAPC, P: SWAPN ,M: GOS UB60 : FORZ=DTOISTEP-D/6 : GOSUR980 : GOSUB960 :NEXTZ, X:NEXTY : GOSUB50 : SCREEN2 : NEXTL : RET URN 980 CIRCLE(X,Y+M),Z,K,C,P,1.31:RETURN 990 S=3:K=l5:0=2,4:U=25s FORL=OTO4 : SCREEN 2:D=25:B=F/D:E=D/1.33:P=38.6:PI=0:FORY=0 TOGSTEP2 . 1E: FORX=OTOF+RSTEPO*B : SWAPP , PI :K=K-S: FORZ=-DTOUSTEPD/S : GOSUB1000 : NEXTZ ‚X:NEXTY : GOSUB50 : Q=0+ , 2:GOSUP50: S=S+3: Ú= O:NEXTL: RETURN 1000 IFK<=1THENK=l5ELSEK=K: 1010 LINE(X,Y+P)-(X+Z,Y+PI) ,K: RETURN 1020 Q=0:E=0:D=50:H=40:Le10 1030 DIMX(30) : DIMY(30) : DIMX1(30) : DIMY1(3 0) 1040 FORZ=-PITOPISTEPPI/15: IFE=OTHEN1050 ELSE1060 1050 X(Q)=J+(J-D)*SIN(Z) : Y(O)=I+(I)*COS( Z 1060 Q=0+1 : X1(Q)=J+(J-(D+L)-E)*SIN(Z) :Y1 (O)=I+(D+H-E)*COS(7) : NEXT 1070 FORT=1T0O29:K=INT(RND(1)*14)+2:LINE( X(T) , Y(T))-(X(T-1) , Y(T-1)) ,„K: LINE-(XI1(T) ,„Y1(T)) ,K:LINE-(X(T) , Y(T)) ,K: NEXT 1080 LINE-(X(O),Y(O)),K:LINE-(X1(T) ,Y1(T )) ,K:LINE-(X(T-1),Y(T-1)),K: IFE>79THENRE TURNELSE1090 1090 W=79:FORT=OTO29 : SWAPX1 (T+1) , X(T) : SW APY1(T+1),Y(T) : NEXT : FORR=OTOISTEPO:0=0: E =E+10:GOTO1040: NEXT 1100 Q=0:E=0:D=128:H=-45: L=10:GOSUB1030: RETURN 1110 GOTO 1110 1120 RESUME270 1130 PLAY'"t200'': PLAY" lár4cef gl": PLAY" 1á4r bcef gl": PLAY" l4r4cef12peced1'"':PLAY"14red c2.ce2g2.f2.r4!'': PLAY" 1lbrefgge2dde2cc2.r4 "s RETURN 1140 PLAY"t150":PLAY"lárácefgl"',"rlrác2. "rIrke2.":PLAY"lárácefgl","chr2rárác2. "'ebr2rárbe2,":PLAY"lárácef1l2geced1"',"'c br2rärlrlrkf2.","e4r2RARIRIR4G2." 1150 PLAY"lárbedcc2.e2g2.f2.r4"',"f4r2ede 2" "'o4r2e4g2'"':PLAY"lárbefgge2dde2cc2.r4" ‚"r2ráchchr2fbf4r2ebe2.r4",'"r2rbebebr2g4 ehr2e4g2.r4"': RETURN 1160 PLAY"lárácefgl","rlo6l8cefgagfe'":PL AY"l4rácefgl"',"18cr4.r2cefgagfe!":PLAY"14 rácef1l2geced1"',"18cr2r4á.cefgagfecefgagfe dfgabagf"' 1170 PLAY"lárbedcc2.e2g2.f2.r4'',"d8r8r2o bebe2"',"r2rbe4g2"':PLAY'"l4rbef gge2dde2cc2 .r4!"',"r2ráchchr2fbf4r2ebe2.r4'"','r2rbebed r2gágár2eáp2,r4'': RETURN 1180 SOUNDO, 20: SOUNDI , 0: SOUND2 , 30: SOUND3 „0: SOUND4 „0: SOUNDS , 9: SOUND6 , 0 : SOUND7 ‚48: SOUND8, 16 : SOUND9 , 4 : SOUND10,6: SOUNDI1 1 , 100 sSOUND12,2:SOUND13, 12: RETURN 1190 SOUND6,0:SOUND7 , 48: SOUND8 , 16 : SOUND9 ‚4&:SOUND10,6:SOUNDI1, 100: SOUND12, 2: SOUN 13, 12:RETURN 1200 A$="R8L40T225DR24T120LBER24D"': B$=""T 12OR18L12DR4ER24D"' : C$=""R8L6O3GR1EAR18BO4 L6CR2403GO4C'"' 1210 PLAY"T120L6G.",'""T120L6G,"',"T120L6G" : PLAYB$, "RI8XR$;'', YRI6XBS$;'': PLAYAS, "R18X A$5"',A$:PLAYAS, "RI8XAS;"", A$:PLAYAS, "'RI8SX A$;'",AS:PLAY"R6'', "R6",""R6'': PLAY"T120L6G. ",“T120L6G,",""T120L6G."' 1220 PLAYBS$, "R18XBS$ ;"", "RI6XB$ ;"':PLAYAS , "' R1I8XA$;'"',A$:PLAYAS, "RI8XAS;"', A$:PLAYCS, "' R18XCS;'"',C$:PLAYAS, "RI8XAS;"",A$:PLAYAS, " R18XA$;"',A$:PLAYCS,"R18XC$;"",C$:PLAYAS,"' R1I8XA$;"',AS:PLAYAS, "RIS8XA$;"', A$ : RETURN 1230 PLAY"O3GG4,AF+4 . GBABBO4CO3B4 . ASGAGF +G2.O4DDD16 .C803BO4CCC16 . O3BBABO4CEBBA8G 8B8 .CBDE8C803BAG2 . "': RETURN 1240 PLAY"T15004GG4 , EBEGG4 . DBDEFGABG2 .GG & ,EBEGG8 . D4DO4 DC+DEO3A04D3 . 03GO4E4 , E5 , E1 6DCC8 . 03B8BO4CDO3BAGO4C2 , '': RETURN 1250 PLAY"T10003L8GFE-FGGG8FFF4GB-B-4GFE -FGGGGFFGFE-0 , '': RETURN 1260 CLS:KILL"FGJ":PRINT''saving FGJ'':SAV E“"FGJ'': PRINT"FGJ GESAVED'': FILES : GOSUB50 1270 POKE&HFD9A , &HC7 1280 ONSTOPGOSUB1270:STOPON : RETURN: * moe t regel 15 worden. Regel O0 wordt dan Go sub 15 Al lezende in allerlei vakbladen kwam ik enkele en handige trucjes tegen die je in de praktijk goed kunt gebruiken, a. Softwaremtig is het mogelijk om het gehele beeldscherm aan en uit te schakelen Dat gaat als volgt: VDP(I)=VDP(1)-64 Op die manier gaat het beeldscherm uit om in plaats van -64 +64 in tegeven zal het beeldscherm weer te voorschijn komen. Men geeft hier mee het register nr.l van de Video Display Processor een nieuwe waarde wat er in dit geval op neer komt dat het beeldscherm aan of uit gaat. b. DEFUSR5=0:PRINTUSRS (O) Door deze repel wordt het machinetaalprogramma 5 met startadres 0 gedefinieert. De computer begint bij het opgegeven adres alss men het wil laten uitprinten, Door bovenstaande programmaregel gaat de computer echter naar het opstartadres van RASIC waarmee namelijk de computer ook begint zodra je hem aanzet. Hierna volgt een kort programma waarmee je zowel punt a, als b. in de praktijk kunt brengen. Hier bij moet worden vermeld ddat dit progranma is voor gebuik met een diskdrive daar alleen deze de mogelijkheid van "AUTOEXEC.PAS'" heeft 1 STOP ON:ON STOP GOSUB 5 2 INPUT'"Geef Uw code nr. in"';A 3 IF A=9999 THEN CLS:RUN "XXXXXXXX.YYY" 4 IF A<>9999 THEN VDP(1)=VDP(1)-64 5 PRINT : INPUT "DIT PROGRAMMA VALT NIET TE BREKEN. Geef Uw code nr. in"';A 6 IF A=9999 THEN CLS:RUN "'xxxxxxxx.yyy'' 7 IF A<>9999 THEN DEFUSR5=0:PRINT USR5(O ) 8 REUTRN In regel 1 wordt gekeken of tijdens het uitvoeren van het programma de CIRL- en STUP-toetsen ingedrukt worden „ Is dit wel hwt geval dan wordt naar repel 5 gesprongen. Vodoet men hier niet aan de juiste code, dan zal er reset uitgevoerd worden. langs de nor- male weg wordt ook naar de juiste code gevraaed, maar indien men hier niet aan de eis voldoet zal het scherm uitgeschakeld worden. Voldoet men echter wel aan de eisen in de beide boven genoemde mogelijkheden dan zal er een programma met de naam XXXOOMX uit de rubriek YYY opgestart worden. Persoonlijk gebruik ik daarvoor het Inhoudsopgaveprogranmat je dat vermeld staat in het MSX-Zakboek je van Wessel Akkermans, uitgepeven door uitgeverij Stark te Texel. Veel succes ermee MSX-MOZAIK september-oktober pagina 9 Regio-nieuws De laatste tijd zijn nogal wat veranderingen binnen de club gekomen. Vooral de verschillende regio's hebben daarmee te maken. Hieronder volgt wederom een overzicht van de personen die u kunt bereiken in uw naaste omgeving. Vragenavond is alleen op dinsdaga- vond van 19.00 uur tot 22.00 uur. Verder kunt u alle vragen stellen aan uw regiocoordinator. Brabant en Zuidelijk Zeeland: Voorlopig R. de Groot, wethouder van Eschstraat 101, 5342 AS Oss, tel. 04120-55812. Teven nieuwe coordinator van de SOFTWARE BIBLIOTHEEK! Friesland: R. van der Wal, Achlumerstraat 9, 8913 QL Leeuwarden, tel. 058-1357621 Zuid-Holland en Noord-Zeeland: W. Winter, Lissabonweg 31, 3137 LB Vlaardingen, O10- tel. 748608 en J. van der Staay, Pelikaan 9, 2986 TA Ridderkerk De laatste vergadering, die op 12-09-85 heeft plaats- gevonden, is erg goed bezocht. De gekomen MSX-ers wisten veel af van MSX en bestreken ieder een eigen gebied. Aan bod zijn die avond onder andere gekomen bankswitching, BASIC-trucs en een voorstel om een EPROM programmer te fabriceren in groepsverband. Met deze volgt een oproep van WIE O WIE? is geinteres- seerd in een EPROM-programmer. Als we in totaal onge- veer een 100 mensen bij elkaar kunnen krijgen, dan zal de complete programmer (wel zelf bouwen), inclu- sief software ongeveer f100,00 kosten. We doen dus een duidelijke oproep aan alle MSX-ers. De regio-vergadering vindt iedere 2de donderdag van de maand plaats in wijkcentrum De Heipaal. Meerkoet- straat l, Holy-Vlaardingen en begint 's-avonds om 19.30. Het Gooí en omstreken: De Redactie MSX-MOZAIK Batterijlaan 39, 1402 SM Bussum, 02159-36293 De laatste bijeenkomst werd slecht bezocht. Een van de redenen was dat we het niet in MSX-MOZAIK hadden aangekondigd. De volgende maanden zullen de bijeen- komsten weer iedere laatste donderdag van de maand plaatsvinden in Cafe De Viersprong, Huizerweg 72, Bussum. Afgesproken is dat een aantal mensen deze keer hun computers meebrengen, zodat er ook gedemonstreerd kan worden en praktische ervaringen uitgewisseld kunnen worden. Amsterdam: E.A.J. van der Horst, Willen Nakkenstraat 46-2, Amsterdam, tel. 020-1337646 MSX-MOZAIK september-oktober pagina 10 Markelo en omgeving: J.H. ten Tije, Ouderijnseweg 19, 7475 SM Markelo, tel. 05476-1724 Voor een bijeenkomst gelieve met bovenstaande contact op te nemen. Regelmatig worden bijeenkomsten georga- niseerd. Emmen en omstreken: H. Visser, Sleenerbrink 183, 7812 HR Emmen, 05910- 15118 ‘s-Gravenhage en omstreken: A.M. Ismail, Kersengaarde 4, 2725 BR Zoetermeer, 079- 514785, en W.D.A. Hakkenberg van Gaasbeek, 079-510806 en H.W.L. Kenens, 079-412898, Voor de vakantie is door deze regio een bijeenkomst georganiseerd (25 juni) in een zaal van Olympus. Zo'n zestig mensen bezochten deze bijeenkomst, waar alge- mene informatie gegeven werd over de opzet van de landelijke vereniging De MSX-er en de regio-afdeling- en. Besloten werd verder dat er in de wintermaanden eens per maand een bijeenkomst zou worden gehouden, waarop een thema wordt behandeld. Dit thema kan be- staan uit bijvoorbeeld een presentatie/informatie over hardware of een zelf geschreven of commercieel verkrijgbaar programma. Voor het aandragen van the- ma's wordt verwacht dat de leden binnen de regio meedenken en zelf met ideeen komen. Op deze avond bestond een mogelijkheid zich in te schrijven in een cursus BASIC of machinetaal. Bíj voldoende belang- stelling zal ín combinatie met de landelijke vereni- ging worden gekeken welke mogelijkheden er voorhanden zijn om dit te organiseren. Een van de thema's bestond deze avond uit een demon- stratie met TASSWORD, een tekstverwerker. De moge- lijkheden met een disk drive van AVT was een ander onderwerp en de firma Micro Mind bood de bezitters van een MSX-computer aan om tegen een geringe vergoe- ding de aansturing van het signaal naar een monochro- me monitor te verbeteren. Voor het komende winterseizoen zijn er bijeenkomste gepland op iedere laatste maandagavond (met uitzonde- ring van december 1985). Deze avonden zijn alleen toegankelijk voor leden die aan hun contributiever- plichtingen hebben voldaan en beginnen steeds om 20.00 uur en eindigen uiterlijk om 25.00. Ze vinden plaats in een zaal van de sportkoepel de Olympus, Voorweg 107 te Zoetermeer (wijk 16). Op de eerste avond in september wordt een zelf geschreven database gedemonstreerd. Noord-Holland: J.N. Maessen, Postbus 552, 1780 AN Den Helder, tel. 02230-19365. Voor alle andere regio's worden nieuwe contactperso- nen gezocht, die zich voor de club willen inzetten. Informatie hierover kunt u krijgen bij alle regio- coordinatoren en/of de redactie van MSX-MOZAIK. OPWINDENDE PROGRAMMA'S UIT DE MSX REEKS SIX OF (AACKOSOFT en ee EK =S OR MORE Musix 953 cassette f 49,50 Zelf muziek maken met een drummer op de achtergrond, dat kan nu allemaal met MUSIX ! Bossanova, swing, reggae, funk, samba etc.„etc., het is allemaal mogelijk. De meest Ultra chess fantastische synthesizer geluiden komen uit de 827 cassette f 45,00 speaker van uw tv. Voorgeprogrammeerd zijn HET spel voor elke schaakenthousiast. Je kunt bijvoorbeeld de Bolero van Ravel en de zelf de tijd instellen die de computer heeft om titelsong van MASH, maar u kunt ook zelf uw zijn zetten te bedenken. Zo bepaal je zelf de eigen muziek schrijven en invoeren. Het moeilijkheid van het spel. Je kunt tevens programma is gebaseerd op het spelsituaties op elk willekeurig mom:sz: draaiorgelprincipe; u “ziet” de noten op uw SAVEN om later weer 22773 te speiza. Alle scherm langs komen bij het invoeren en toegestane zetten, ex zoa.j-s moge!:;khe” afspelen. “Cas” de drummer zal u dan begeleiden in een door u gekozen ritme. Head Alignment Kit 1021 cassette f 39,50 zaaá „.ot'emen beheren tot de verleden tijd met dit programma, áat >zo:sat uit eea speciale programmacassette, een testtape met afstels: zaalen, ee:. handig schroevedraaiertje en natuurlijk een Nederiandse handleiding. Het stelt u in staat uw recorder eigen- handig af te stellen. Nooit meer problemen met laden van 2400 baud-programma's! tin jam NN AACKOSOFT Lams AME | ‘AACKOSOFT) on | EE mes 737 flight simulator 981 cassette f 55,00 Een uitgebreide simulatie van een modern straalvliegtuig. Ontwikkeld door een ervaren 737 piloot, een uitdaging voor zowel de beginnende als meer ervaren vlieger. Besturing door de joystick, analoge en digitale meters, radarbeeld, landingssnelheid, uitvallen van motoren, opstijgen en landen, weersomstandig- heden, alles bij elkaar een zeer realistisch spel. LAADPROBLEMEN? Als het laden met uw recorder niet meer zo soepel verloopt. moet de opname/weergaveknop worden bijgesteld. Met de Head Alignment K st \ lost u dit laadprobieem Ris max softwa” AACKOSOFT INTERNATIONAL B.V. POSTBUS 3111 2301 DC LEIDEN TEL.: 071 - 41 21 21 MSX is a registered trademark of Microsoft Corporation MSX-MOZAIK september-oktober pagina 11 X' Press De X'PRESS, een MSX-computer met een zijdelingse blik gericht op de zakelijke toepassingen. Spectravideo heeft in dit apparaat een aantal extra's onderge- bracht, die voor de gebruiker interessant genoemd mogen worden. MSX komt hierbij een beetje van het imago af alleen maar een huiscomputer te zijn. Qua software ondersteuning kan dit apparaat gebruik maken van een enorme hoeveelheid bestaande programma's, omdat hij niet alleen toegang geeft tot MSX-program- matuur, maar tot CP/M software. Ingebouwde diskette-eenheid De SV738 is een handelbaar apparaat, waarbij alle aansluitingen, kenmerkend voor de eerdere machines, verwerkt zijn binnen de computer. Een van de grotere voordelen is dat de SV758 over een ingebouwde 35,5"- diskette-eenheid beschikt. Deze diskette-eenheid draait onder MSX-DOS (zowel 40- als 80-koloms), CP/M 2.2 (uiteraard 80-koloms) en Disk BASIC. In de MSX- DOS mode kan de gebruiker 360 Kbyte (geformatteerd) op de schijf wegschrijven. De drive zelf is betrouw- baar, zoals blijkt uit de praktijkervaringen die opgedaan zijn bij de diverse andere fabrikanten die dezelfde eenheid toepassen. Het enige nadeel dat er op dit moment nog aankleeft is de prijs, die ligt voor een 5,5'"-dikette nog steeds ruim twee- tot drie- maal zo hoog als die van een 5,25'"'-diskette. RS-232C interface Naast een ingebouwde disk drive, bezit de SV758 ook over een RS-232C interface. Een nieuwtje dat op nog geen enkele MSX-computer standaard bijgeleverd was. De interface wordt bestuurd door een ROM geheugen van 8 Kbyte, waardoor het makkelijk wordt gemaakt om deze interface aan te sturen. In de BASIC ROM is een dergelijke voorziening niet aanwezig en op de hierbe- schreven wijze wordt dit op een elegante manier opge- lost. Een Centronics parallelle poort voor het aansturen van printers behoort tot de standaard uitrusting van de MSX-computers, en die is ook hier aanwezig. 80 kolommen De Texas Instrument chip TMS 9918A is in deze compu- ter vervangen door de nieuwe videochip van Yamaha, de V99358. Het gevolg hiervan is dat na het starten van de computer blijkt dat er 80 kolommen tekst op een regel kunnen worden geplaatst. Een heel aardige voor- ziening, waardoor de aparte 80-kolomskaart is wegge- vallen. Spectravideo heeft aan de toekomstige gedacht. Dit blijkt uit het gebruik van de nieuwe Advanced Video Processor Chip, waarmee zij inspelen op de hoofdlij- nen binnen het MSX-gebeuren. Deze chip is namelijk MSX-MOZAIK september-oktober pagina 12 gekozen als standaard voor de nieuwe generaties MSX- machines. Beeldschermuitgangen De X'PRESS is uitgerust met en een audio/video- en een VHF-uitgang. De computer kan dan zowel op een monitor als op een televisie worden aangesloten. Dit onderstreept nogmaals het draagbare karakter. In de toekomst is het mogelijk dat er een RGB-uitgang komt, een overweging die in Frankrijk al toepassing vindt. Software Bij de koop van de X'PRESS wordt een uitgebreid software pakket bijgeleverd. . MSX-DOS, CP/M 2.2, een demo diskette, een rekenprogramma (spreadsheet), een bestandsbeheer systeem (database) en een tekstverwer- ker (memowriter en reportwriter). Verder krijgt de gebruiker een schijf met programma's die compatibel zijn met CP/M 2.2. Hierdoor kunnen professionele programma's, zoals Wordstar, dBase II enzovoorts worden gedraaid. Extra's Op de computer kan een tweede diskette-eenheid worden aangesloten. Dit mag zowel een 3,5"- als een 5,25'- drive zijn. Een quick disk behoort eveneens tot de aansluitmogelijkheden, evenals een zogenoem Graphics Tablet, waarmee de gebruiker op het scherm kan teke- nen. Enquete Wij vragen aan alle lezers enkele minuten uit te trekken om deze enquete in te vullen. Dit onderzoek is bedoeld om meer inzicht te krijgen in wat er onder de MSX-gebruikers leeft en hoe MSX-MOZAIK hierop kan inspelen. Neem even de tijd en maak MSX-MOZAIK inderdaad “Het informatieblad voor elke MSX-er". es U kunt het ingevulde formulier terugsturen naar De MSX-er, Batterijlaan 39, 1402 SM Bussum. Voorzie de envelop van voldoende frankering. ie Vragen 4 ' EE la. welke computer bezit u? . . vg“ …... ….. . Dee se. . … see ….…..e. veen IE ib. Is dit uw eerste computer? . p ….. Te ed ne …. Eine PRE ….. .e 5 ze le. Zo niet, welke computer bezat u hiervoor? Ld ns rn Hoe oud bent U? wenvnenneneensenveenersenennnernenv ennn p 3, Computert uw hele familie mee? beni nk ee ä, Wat vindt u van MSX-MOZAIK (kort)? sene 5. Wat wilt u meer in MSX-MOZAIK zien? | Ae Nieuws vesennvereenversereeneemevn neen enseendder en ervenen b. Programmas maren johanna nn edet teen gr de kee rde dna G:Cutaussen (BASIG,: Pascal: ens) asss e veau assen ENE d. Besprekingen en testen .…......seeseneee es aemenernnenenee e. Algemene onderwerpen .….….…....... zi swe Ve aen vveennenee f. Andere onderwerpen ……...... EE LEE EEE AES 6. Wat mist u in MSX-MOZAIK (kort)? EE 7. Waarom wordt u lid van een MSX-club CROREIEN EE He sisi ele. | B. In welk opzicht kan de club meer voor u doen (kort)? …....s 3. Wat is uw specialisatie? eee. Kd ….. …..e. merrie - 10. Mogen wij leden met een releas op dit gebied naar u EE: verwijzen? zo ja, Naam weven n eneen nennen venne Adres ….…....e.se sss see ses... es. AL …. ee Postcode Rn oonplaats „ev eseeseseesveeeee. tel, ie ann 11. Kunnen wij rekenen op uw Bi be om MSX-MOZAIK in rdaomoran te maken? baneneveneeesenendene rd enene dende dents nnee en Opmerkingen: ee EE, Wij danken u voor uw medewerking. EEn de MSX-MOZAIK september-oktober pagina 13 MODE“S Het nu volgende artikel is bedoeld om oe MSX-bezitter vertrouwd te maken set het verschijnsel NODEN, Het lijkt wel alsof het een modetmiverschijnsel aan het warden 15. In zekere zin 15 dat ook zo, waar dan wel uitsluitend omdat de data-cossunicatie nu al niet aeer 15 weg te denken uit onze samenleving. Voordat we 1ets zeggen over aodess aceten we eerst wat licht laten schijnen over de stormachtige ontwikkeling die de datacommunicatie de laatste jaren heeft doorgemaakt. Datacosaunicatie beheist in feite niets anders dan het laten praten van twee coaputer-systeaen. Het i5 ietterlijk comsunicatie van data, wat wil zeggen dat er in begrijpelijke taal (comsunicatie) gegevens en codrachten (data) worden uitgewisseld. Dit is eigenlijk niets nieuws. datacoemunicatie vindt op elk aoment van werking wet een computer plaats, en wel tussen cassette” of diskdrive _ en coaputer, tussen microprocessor en RAM, tussen printer en computer enz. enz. Dit alles is data=communicatie. Niets nieuws dus. Wel redelijk nieuw is de mogelijkheid om via de TELEFOONLIJN coaputers aet elkaar te laten coseuniceren. Deze DATA-OVERDRACHT over de telefoonlijn heet 'TELE-DATACOMNUNICATIE’, Uiteraard is het niet Bogelijk een computer rechtstreeks aan de telefoonlijn te hangen. Deze zou daar niets zee kunnen beginnen, want telefoon-lijnen zijn nou eensaal niet gemaakt voor coacuters, Saar cor aensen ten wel in het bijzonder de SLEB van BESSEN). Dit slinkt neel triviaal, maar het zal blijken dat cit het kernpunt «5 waarom het bij MODENS draait. Een computer werkt aet digitale inforaatie: BITS, Een telefoon werkt aet akoestische (analoge) informatie: frquentie. Een moden dient er dus oa te beginnen voor te zorgen, dat de digitale coaputer-inforaatie wordt ocagezet in analoge akoestische inforaatie, en uiteraard omgekeerd. Dit neet D/A en Â/D oszetting. Dit gebeurt bijvoorbeeld in het Tel.Tron 1200/MSX aoden 8.d.v. de AN-791G chip. Deze chip neest ook nog wat ándere aspecten voor zijn rekening: ze zorgt hij voor de snelheid waarmee de Dits van de computer worden verwerkt (baudrate), en de wijze waarop dit gebeurt. Gebeurt dit cp goede wijze, aet weinig kans op fouten en een elektrisch veilige aanier, en zonder kans op stoorsignalen, en volgens het officiele ‘protocol’ dan wordt zo’n aoden door de PTT goedgekeurd voor gebruik op het openbare telefoon-net. (Ir nederländ is voor NSX-computers uitsluitend het Tel,Tron 5200/MSX aoden van DCS/Tron c‚c.c. goedgekeurd.) Zo'n goedkeuring heeft, behalve nag dat het officieel verboden 15 os set niet goedgekeurde apgaratuur te werken op straffe van hoge boetes, een aantal MSX-MOZAIK september-oktober pagina 14 Modems veiligheidsvoordelen, zoals de scheidings-spanning tussen het telefoon-net en de coaputer van zo’n 4000 Valt +! Als ooit eens de bliksen in een telefoonlijn slaat is de kans dat je dat je coaputer kost aanmerkelijk veel kleiner, ook is een statische ontlading (van je handen als je een wollen trui draagt in de winter) miet seer fataal. baed, FTT-goedkeuring is dus os fatsoenlijk te kunnen werken een noodzaak. Wat kan zo’n aodea nou nog seer: Er zijn een aantal opties mogelijk set een aoden, waarover een aoden niet noodzakelijkerwijs hoeft te beschikken, zo zijn er Autosatische spraak/data schakeling (zodra het modes een ander moden aan de lijn heeft schakelt hij automatisch os naar computer-taal), Auto-answer (het automatisch de telefoon opnesen alsof het een antwoordapparaat voor cosputers betreft.), Auto-diaì (mogelijkheid om automatisch nuasers te bellen zonder de telefoon te hoeven gebruiken) enz, enz. Het reeds genoemde Tel,Tron 1200/MSX moden heeft bovendien nog een aantal speciale functies zoals de automatische baudrate-selectie etc. De mogelijkheden met een sodes zijn schier onbeperkt, Uiteraard is Viditel een veelgebruikte toepassing voor het raadplegen van intforaatie, van voetbal-uitsiagen tot autoprijzen, van krantenbericht tot erotisch verhaai, van beurskoers tot vleesprijs, en van tele-shopgping tot tele-banking. Naast Viditel zijn er zo’n 300 ('') andere databanken in Nederland (Philips, Sara, Úniversiteits-coaputers aailboxen, prikborden etc, Met een zgn v.2l-v.23 moden, dat verschillende baudrates kent kan men deze allemaal bereiken. Door de PTT kan tegen betaling van zo'n 10 gulden per maand een moden worden gehuurd wanneer aen (voor nog eens zo’n bedrag) lid wordt van Viditel. Dit aodes kan uitsluitend de 1200/75 baud-nors aan. Hiermee kan aen dus uitstekend (maaar uitsluitend) Viditel bedrijven. lo’n PTT aoden aaakt het echter niet aogelijk os met een vriendje te communiceren die ook een aoden heeft, of een bericht achter te laten op een prive-systeen. Viditel licht dus eigenlijk maar een klein tipje van de sluier op van datgene wat met een moden mogelijk 15. Door de grote (door de PIT geregelde) Viditel-reklame cäkpagnes 15 Vicitel wel het aeest bekend geworden, Maar nogaaals, het is maar het topje van de ijsberg. De nogel:jkheden van Viditel groeien per aaand, aaar de mogelijkheden van data-comaunicatie buiten viditel groeien per dag, evenals het aantal kleine databanken, Wanneer U de aanschaf (of huur) van een moda overweegt denk dan oa de volgende aspecten: Wil ik alleen Viditel of ook andere mogel: skheden? is aijn oden rechtstreeks aan de telefoonlijn | gekoppeld (akoestische aodens act oordoppen en, niet 100Z)of niet? | Kan aijn noden zowel 1200/75 als s 25/1200 als zo baas aan? z Heeft aijn zoden auto-answer? En | 5 Heeft nijn aoden auto-dial? Ee Re: Wat kost aijn softwarepakket on wet het aen te _kunnen werken {zie ander)? he ï Is het aoden PTT-GOEDGEKEURD? Ee en header ret | EEn En moet worden. De rest kunt U zelf wel invullen. — ke haalden even het punt software aan. sms Geen enkel hardware apparaat kan ut zichzelf ets ES zonder dat daarbij een stuk software wordt gebruikt. lo A 18 net opstarten van. Ue _MSx-computer softwarematig ____ geregeld door de RON van ae coaputer. De chips. eld bs kunnen zonder prograsaa niets, het BAE Hetzelfde geldt voor een goden. Ûn via een ple te comauniceren tof dat au uitsluitend Viewdata. (widitel) is of seer doet er hg toe) 15 SOFTWARE nodig. Deze software heet in de wandelgangen het zn Ke atc easf patiet”. zo n stuk software is.altijd via de nodig. Als U wilt gaan communiceren a telefoonlijn, inforaeer U dan eerst terdege over. of er bij het moden software wordt geleverd, of dat U dit los | aoet kopen, zo oi dit las zoet kopen. kijk dan behalve | naar wat het kost, ook naar de ogelijkheden, U hebt niets aan een aodea set auto-dial als ge software dat miet kan, Ù hebt niets aan een moden met 300 baud als Uw software geen 300 baud aankan. Zorgt dus dat soft- en — Eèn harduare op elkaar zijn afgestend.!!! RE vr U uitsluitend Viditel, dan dan hebt U niets, aan éen volledig datacommunicatie pakket, wi wilt U geer dan alleen viditel, dan hebt Ek niets aan een Viewdata ar pain _Hou deze tips ET gedachten en een | vruchdaar E _ aoden- hike is U verzekerd. Rei slechts enkele van de punten waaroe wet > SS en oorzaakt „door het uitschakelen _ van RA eerste probleem em TO | tweede probleem zl is voorgelegd Be _In het ruine A en datarecorders. valt s |__de sanyo op nne et iS en ergonomische ontwerp. — den REA ; Fe De vormgeving verraad hoeveel aandacht de | ontwerpers „hebben — geschonken — aan het _ gebruiks gemak. dor de schuine | boven _ kant — EA jn de tellerstand en een cassette op- _ schrift uitstekend afleesbaar. De t toetsen _ laeten zich soe soepel bedienen. Om op te _ nemen _ hoeft men ‘slechts een toets in tn. rukken. | _Bi Re: nadere beschouwing van de cassette ruim S “te valt de vorm van de spoelasjes © ie. gres 8 zijn niet voor zien van de “gebruikelijke : ke ‘een. schuinen Di DAT r Ee & PEES Oele Pe _ vd BE MP 8e à en rechte vertanding maar van Ee vertanding. Op deze wijze wordt ese _ van de Caaasthanpeeltjns. bij _snelspoelen See sr Aoorkonen” 1 en Een aan-uitschakelaar ontbreekt. | Bij elke: 4 _|_ toets indruk wordt de met t spanning | | _ ingeschakeld, | Ces it Het, gere niel hee ep” 5 schuifregelaar in te erin Haf De fase TERS omschakelbaar en de monitor en : 5 De sanyo En als enigste Ee ie bree er — uit -gerust met een automatisch zoeksysteem. | TIC DATA SEARCH SYSTEM ed: To _naand. Dit systeem staat elek van „de computer. Met behulp van “tussen _ Rt Iden Set, in Kad IER ZR Ne ih _{ programma's op, genomen stilte wo E Sd ie: J_ drie programma's over geslagen bij he snel _ spoelen. — ET CE te nn En Zoals elk lappäraat heeft ook ne anr enkele “zwakke kanten. Het zoeksysteem wer dr niet betrouwbaar bij zeer korte programma | ze, (van enkele regels). En bij het E het terug eN ie springen van een sol treedt ere Ee se _stoorimpuls Op _ beeldsche erm op. _Waarschi jnli jk gn Dn laatste ver: his wel hed me; , de en as (2 netspanning. Met enig ext erimeteren. is et zl _wel ie verhelpen. — Kor zi aan de | “winkelier. Zodra ik daar meer over weet . al | ik er over berichten. re Tt Ze gn _ | Wie ziet zich trouwens ín staat on het | __zoek systeem uit te iet al breiden?Wat zou RSE En _mooi zijn als met behulp van een counter ate _max.99 progrenma's_ over geslagen ku maen. 8 worden. — Ve ENE den Said _ C nst ka & : ê “ Ke erf “ he IN tSas EN TSG id, ze anr Ne, N „eN: han Want ER EA, de 4 Dn kn " Es f gi nét > sdienvattend. durf. ki: te stellen. Sk at de sanyo zijn prijs van £.199,— tel en SE ‚dwars waard is en _— aj intensief sette 3 nde een en is. ee sn ee | | van. peerage maar ak. was ten ide pn. nn GES bd en $ dit artikel og niet leverbaar, 7 At EN EE nne ed Psn et DN MS zette De À Br nr led Aad ë | „te Groot. (04120- 581 ie wi dy 24 Ei . see d E ed 8 ì Je We we eN : kes dal es - / hk Rij 3 a tE % Es Le: ei De: Ia en Nd AE, ep ms a . PA | et DE X-MOZAIK septenbe he ba à : ne á ° We er B htt ES ed. DE pn - Jol = ae . É et fs te Ps : r rn Kie fe 8 Den . a r-oktober ‚pag, 1 ak Fe Msx-Sinterklaas en Kerstprijsvraag 5 S MSX-MOZAIK schrijft de grootste programmeerwedstri jd Bd eend Dit is een unieke kans om aan een JT, software of boeken te ko- De wedstrijd sluit op 20 novenber 1985. In het Sint- erklaäs- en Kerstnummer warden de winnaars. bekend ” vee FE principe kunnen allerlei soorten programma's mee- doen, van klein tot groot, van. spel tot toepassings- 5 geren Het accent van deze wedstrijd Lt echter op kan ‘gounikken,… gean sereendunp: snelle disk drive Ee ‘aansturingen en noem maar op. De programma's mogen in _ iedere taal geschreven zijn, MSX-BASIC, machinetaal, Pascal enzovoorts. 3 Eindelijk de gelegenheid om te bewijzen dat MSX meer _ás dan alleen maar een modeverschi jnsel. Doe mee en | pant MOE DOE heb deere van LSB. 2 î eerste’ prijs: De eerste prijs is een SV728 MSX-computer van Spec- travideo. Een krachtige en indrukwekkende computer, die functioneel, -strak en mooi combineert tot een NA: computer. die overal ingezet kan worden. Het toetsen- _ bord bestaat uit 90 toetsen, met een apart nummeriek de gedeelte en speciale toetsen voor tekstverwerking. Op deze professioneel ogende computer kan een standaard 5,25" disk drive worden aangesloten, waardoor hij programma's zowel onder MSX-DOS en CP/M 2.2 kan | dreslen, can computer gie aan de. toekomst denkt. Tweede. prijs: Re Twee Teletron. 1200 MODEMS, de nieuwste aanwinst op MSX-gebied, afkomstig van DES (Discount Computer Store). Het professionele modem beschikt over viewda- ta- en terminal cartridge, die zo in de poort van de COMP ster kan worden gestoken. Hij beschikt over _functie-presets, auto-dial, auto-answer, auto-spraak- / /data schakeling en ís volledig vanuit de computer bedienbaar. Het modem wordt inclusief de bijbehorende software geleverd. Een complete test van dit modem kunt u in de volgende MSX-MOZRIK verwachten. In deze MSX-MOZAIK lukte dat niet meer. Ee 5 | “Een quick disk drive van AVT Electronics. we hebben __ hierover an een test geschreven in een van de vorige nummers. Een quick disk vormt het midden tussen een _cassetterecorder en een disk drive. Als opslagnedium wordt een 2,8"-diskette gebruikt, die voorzien is van een etende spoor. ni dit ant wordt de infor- ee tf Vv. me | 5 MSX-MOZAIK september-oktober pagina 16 _ ter kunnen draaien. matie serieel verwerkt, dat wil zeggen schbe elkaar, zoals op een cassettebandje. De informatie-overdracht gebeurt echter vele malen sneller dan bij een casset- terecorder. Vierde prijs: | Een. cassette software programma van Aackosoft: Jet Fighter. Dit is een drie-dimensionaal spel, waarin een vlucht-simulatie gecombineerd wordt met een arca- de-achtig spel. Het spel zet de speler op de plaats van de piloot: Missie: probeer de vijand te vernieti- gen. Vi ifde prijs: Vijf boekjes van Stark Texel ‘Truuks en tips voor de MSX'. Een uitgebreide bespreking vindt u elders in dit nummer. _—_ | _ Reglement a. De programma's moeten op een standaard MSX-compu- Uitbreidingen, met uitzondering van stuurknuppels (joysticks), af drukkers (printers), cassstterecorder en standaard disk drives, zijn niet toegestaan. b. de Programma's moeten op diskette of cassette worden ingezonden, voorzien van een listing (áândien mogelijk) en een beschrijving of gebruiksaanwijzing. Op alle ingezonden documentatie en programmadragers moeten duidelijk de naam, adres, postcode en _woon- plaats vermeld zijn. | c. De programma's moeten zelf zijn geschreven, dus eigen, oorspronkelijk werk van de inzender zijn. Groepswerk mag uiteraard wel. d. Wil de inzender zijn ingezonden werk terug ont- vangen, dan dient hij een-aan zichzelf geadresseerde, voldoende gefrankeerde enveloppe mee te sturen. e: De copyrights op het ingezonden werk vervalt aan _MSX-MOZAIK, die deze programma's op haar beurt public domain maakt, tenzij de inzender op zijn deelname correspondentie duidelijk aangeeft dat dit niet ís toegestaan. _f. Correspondentie over de einduitslag is niet moge- lijk. De eindbeslissing in alle zaken betreffende de wedstrijd ligt bij de deskundige jury. g. Het inzenden van een programma met daarbij vermeld dat het gaat om de programmeerwedstrijd, betekent automatisch dat u bekend bent met het wedstrijd- reglement en met deze voorwaarden accoord gaat. OPSTUREN NAAR: REDACTIE MSX-MOZAIK BATTERIJLAAN 39 1402 SM BUSSUM Vergeet niet uw naam, adres, postcode en plaatsnaam te vermelden ALS ror Faa! lin | iin Wi prs : ARES Goedgekeurd de as es zene 843174 MSX-MOZAIK september-oktober pagina A © ee Ee - è Rechtstreeks aansluitbaar op de Commodore 64, “Commodore 128 en op RS 232 ft AT compu Ol ters (optie) — Kompleet met software — RE Ees Tin ht He elf er, ale MSX truuks en „tips deer in ALE A, ‚C. 3. Groeneveld. bh zn En Pd one Stark Texel mn Get Es Ee _ af He weten inmiddels dat de Uitgeverij NE sterk is op. het gebied van a MSX-boekjes en =boeken. Volgens ons _ bestaat „er in. Nederland. geen tweede die zoveel aan MSX doet: Het boekje "truuks en tips deel eten CAT boekje. dat niet zomaar enkele leuke ‘programma's ds: bied. Inte ler zitten verschillende krachtige, ER „korte banned dn. Sind die iedereen 3 _kan gebruiken. B DR Het aardige van dit EG dat het bijna geheel in ae ds geschreven. “ledere gebruiker begrijpt wat hij aan het doen is. (We zien dat wel eens an- ders.) Truuks ‚en tips is in tien. hoofdstukjes ver- _ deeld, die ieder op een apart nd ingaan. Het eerste hoofdstukje "Om te _beginnen', begint ine Re _derdaad goed, namelijk met een. cassettecontrole pro- _ gramma. Het effect van. een. programma dat niet goed _ overkomt wordt hiermee vrijwel te niet gedaan. hulpprogramma dat. door. velen gewaardeerd zal worden. — «Misschien nog “bruikbaarder is het wekkerprogramma, dat &rvoor. zorgt dat we niet te lang achter de compu- — | ter. blijven hangen. Nadat de tijd is verstreken, gaat de wekker Ra Een ideaal hulpmiddel om. te. zorgen dat. oee v wordt, waarmee we lang kunnen stoeien. In het tweede hoofdstukje gaat de auteur in. op de 3 muzikale capaciteiten van de MSX=computer . Het orgel- fed jaadwe: kelijk aardig. Dit korte program | Enige korte vervolgprogramma's_ 54 con tje werkt. maatje verstelde me. — daten zien over. welke muzikale Voorzieningen de puter ‘beschikt. | | | Het volgende hoofdstuk gast Eil op de tekenmogeli jkhe- den. Tekenen spreekt aan, en met behulp van MSX-BASIC- Een NA de vrouw niet al te jaloers op. het apparaat | Í zE dat niet eens zo moeilijk. Nadat de hier gegeven — En “programma! Ee zijn: ingetikt-en uitgewerkt, begrijpen we eerst hoe makkelijk het eigenlijk is om goede Een van de _ tekeningen - te maken. op het beeldscherm. De _deukste programa. vonden. wij. persoonlijk 'Lissajous'. 35 „Een, programma maken. ds. een, EA volgende hoofdstukje, waarin beeldscherm trucjes aan —_ bod. komen, “zoals knipperende aks onderstrepen en Re vette letters. pe ; | Het volgende ed geeft ies gehte hulppro= Jes die het leven van een programmeur ner. maken. “Hukpprogramma's die hier ter _ sprake komen | wordt aan” de hand. van enkele programma's uitgewerkt. De. volgende. drie hoofdste kies _meren!, oe ‘Karakters op beeld en op. printer’ en S _tEen stapje voorbij BASIC! vormde de hoofdstukjes die Dd sie E _ wexHounk septenber-oktober Ae 18 —_ hem leuk aankleden is de | „stap: Hoe we dit kunnen doen wijst het | zijn afronden, STR$ zonder spaties, | Ge voorloopnullen en. “eanvullende achterspaties. Een leuk — rp vormde -datumperikelen. Ee Deze toepassing 5 ‘Professioneel program- Ee A zijn die een exemplaar ontvingen. functietoetsen kunnen worden geprogrammeerd. subjectief tn het interessantste waren. De laat- ‚ste drie programma's in deze reeks zijn in machine- _taal geschreven. Een van de voordelen hiervan is dat ze byzonder. snel werken. —_ _Eonc lusie Het boekje ‘Truuks en tips' vormt een welkome aanvul- ling op de reeds verschenen boeken van stark. Het geeft wat meet inzicht in de mogeli jkheden van de __MSX-computers in het algemeen. Enkele hulpprogramma's kan de gebruiker gewoon aan zijn eigen programma toevoegen, waardoor zijn programma een 'professione- | ler uiterlijk krijgt. Uitgeverij stark Texel Wissel Akkermans en Piet den hetjer “Leerboeken voor MSX-computers. Een uniek gebeuren “voor MSX. We hebben allerlei boeken op MSX-BASIC gebied die ons alles proberen te vertellen over hoe goed die BASIC wel niet is en laten soms in het _ midden wat er wel en niet mee kan worden gedaan, of eerder nog hoe we iets moeten ie binnen deze programmeertaal. We mochten ans gelukkig prijzen een van de eerste te Dit deel 1, de eerste. van drie uit te brengen boekjes, behandelt alle benodigde BASIC-statements en opdrachten die een beginnende programmeur zich moet eigen maken, De schrijvers gaan uit van een basisconfiguratie van de computer, om zoveel mogelijk die beginner te benade- ren. Grafische mogelijkheden of muziek komen in dit deel niet voor. De- gebruiker leert het een en ander over de terminologie en wordt hij ingeleid in het … programmeren. Daarna. worden de correctiemogeli jkheden _ behandeld, de constanten en variabelen. en hoe men de nach leed gegevens op het scherm kan laten af= drukken. Hierna begint het echte werk, zoals het maken van spron achten, lussen maken en opslaan van gegevens, tijd- en foutzoek operaties en hoe de Werken met vaste gegevens en het opslaan van gegevens met uitgewerkte voorbeelden sluiten dít eerste deel af, In de apendix is een 'Agenda' programma opgenomen. Gezien de uiterst beperkte besprekingsti jd en de sub jectieve beoordeling van iemand die reeds ver- schillende computercurssusen heeft geschreven, vragen wij aan een lezer die dit deeltje koopt, eens een reactie naar de redactie te sturen. De volgende keer komen we zeker op. deze voor de beginnende programmeur belangrijke reeks terug. In ieder geval het. aanraden waard! Hone geheugendump 10 WIDTH40 20, CLS a 21 PRINT "Dit programma maakt een HEX/AS CIL DUMP" | 22 PRINT “van een willekeurig deel van h et 23 PRINT "geheugen van de MSX-computer.” 24 PRINT: PRINT"Invoer kan zowel decimaal als" :PRINT''hexadecimaal zijn. (_ &H voorz etten }'':PRINT 29 A$="GódÓ" 30 INPUT WBEGINADRES Te: B-INT(B/8)*8: A$ ZLEFTS(AS, (4-LENCHEKS(B))))+HEXSCR) : PRIN 5 INPUT "EIND ADRES ";E:IF E<Á THEN E=E +65536! 60 PRINT _80 FOR T=B TOE STEP8 EE AS-LEPTS CAS „(4-LEN(IUEKS(T) )))+HEXS CT 102 FOR I=T TO T+7 110 PRINT A$;" "'s 130 B$=HEXS$(PEEK(I)):IF LEN(B$)=1 THEN B $="G"4+B$ 140 PRINT B$;" *; 150 NEXT 1 160 PRINT " "; 170 FOR I=T TO T+7 180 IF PEEK(I)>=32 AND PEEKCDOLT THEN PRINT CHR$(PEEK(I));ELSE PRINT ", 190 NEXT I 200 PRINT 210 NEXT T Dit programma tekent een raster op de printer om een hi-res plaat je voor screen 2 te ontwerpen 1 LPRINT CHR$(27)">"'; 5 LPRINT CHR$(27);CHR$(81); 10 LPRINT CHR$(27);"T";"13"; 11 LPRINT CHR$(27);"S"; "o960''; 12 FOR I=l TO 960 : LPRINT CHR$(&H40) ; - NEXT I 13 LPRINT 15 FOR X=l TO 128 20 LPRINT CHR$(27);"S"'; "0961"'; Hi-res screendump Het _ screendump programma Ee _8023be/n printer. Alleen de gekleurde vlakken blijven — nog leeg. Deze printer is wat we noemen Epson compa- tible, in enkele gevallen zal de regelafstand in Ss regel aen hesdee an Er , 1 LPRINT CHR$(27)">"; Se Ä 5 LPRINT CHR$(27); CSE: En 10 LPRINT CHR$(27); ES 6 A eN 40 BLOAD Ntreaicharnt de. 100 FOR T= TO 6143 STEPB 110 IF T/256=INT(T/256) maen Lean: :LPRI NTCHRS(27);"S";"f512®; 120 FOR V=T TO T47 Eter ns EE 130 rr 132 RDS NSD) | D")4MEMS(V-T) tn Se, he ee EE 135 VPOKE BASE LAN, HFD ee 150 FOR fiel To 8 en EE 160 PRA=D_ Ee, de ee 170 FOR V=f TO 7 ten 180 PREPRESS) HD a 190 NEXT V Le EE | sd gg CPC) :IEMIDS INS „7, D= 5 p B. 205. OUT&H9Y „B :OUT&HOI „PRZ:OUT ovran9d OUTE En HO „B :OUT&HO1 „PRZ: OUT&H' RE De 210 NEXT H Kn REE 215 TNS-NIPO IF MIDSCINS „7 SE ="}" THEN 215 LD et IE GR rn en RE 30 FOR I=0 To 102 7 | 31 IF 1=0 THEN LPRINT amscanae)sscoro 3 ie 0 Re 32 IF 1/8=INT(1/8) AND XLINT(X/4) THEN LPRINT CHR$(&H40) ; CHR$(&HO) ;CHRS(&H40) 5 : CHR$(&HO) ; CHR$(&H36) ; :GOTO_ 50 Ane 34 IF I/8<>INT(1/8)- AND X/b= INT) THE N LPRINT CHR$(&H40) ; CHRS(&HO) ;CHRSC&R40) ;CHR$(&HO) ; CHRS(&H48) ; :GOTO- BO en AES 38 IF 1/8=INT(1/8) AND X/6OINT(X/4)- THE Es N LPRINT CHR$(&HO) ;CHR$(&HO) ; ;CHRS(&HO) Cc SE HR$(&HO) ;CHR$(&H36) ; :GOTO 50 5 40 THEN LPRINT CRS (&RO) sn BES EA EEL Ee Ae | - Y ke i ‘ , ‚ 4 P ee 4 6 Va Gb aes $ eed E i Sk 2 ie ST b on pi » « d ka 4 Te es AN EN i® ef / „5 JO NEXT X- NS p P « « en ’ : _ 4% . Á ge N EEn _ Te Lenn ; af Zet ek me MSX-MOZAIK septenber-oktober pagina 19 oi ES : Nieuws In - deze rubriek vindt u allerlei wetenswaardigheden op het MSX-f ront sanon T-22A MSX-nrinter Holland Systema levert voor de MSX=computers Ge Leeuw ate rs ri 5 $ = nt en tgekome: anon T=22A thermische prAnter De OITINLtE op alle gangbare MSX-computers aan te sluiten er _ de werkt met een volledige MSX.karakterset Naast het af drukken van teksten beschikt deze printer OOK OVPI plotter en grafische magei1ijkhede waardoor hij voor de gebruiker een zee van mogelijkheden Diedt Doordat het een thermische printer is, werkt Aij vrijwel geruisloos. De afdruk snelheid bedraagt stal daard 56 tekens per seconde. In de gecomprimeerde mode. bedraaat dit 62 tekens per seconde. Het aanta karakters per regel bedraagt respectievelijk 80 er 140. Het gewicht van deze afdrukker bedraagt 5 Kg. Inlichtingen: Holland Systema BV, Postbus 178, 1580 AD Weesp, tel. 02940-15515 MSX-1L0GO voor de Philips MSX-computers Tijdens het jubileum Jamboree introduceerde Philips de programmeertaal LOGO voor de Philips MSX-COmpu- ters In Amerika is geze taal voor de tweede achter- een volgende keer uitgeroepen tot de onderwijstaal Het LOGO pakket is zestalig. Deze zestaligheid geldt zowel voor de handleiding als voor het programma zelf Dat betekent dat de gebruiker direct aan het werk Kan, zonder eerst een vertaalslag te moeten leveren. Deze taal wordt geleverd in een ROM cartrid- ge en kan eenvoudig in de sleuf voor ROM modules worden gestoken. Inlichtingen: Philips International BV, Postbus 218, 5600 MD Eindhoven, tel. 0040-755488 MSX-Database: DATA-MASTER Spectravideo blijft niet stilstaan bij het leveren van alleen maar computers. MSX-DATA-MASTER is hier een voorbeeld van. Het is een cassette met een data- base programma, die vergeleken kan worden met een elektronische kaartenbak. Het ontwerp van de kaarten kan de gebruiker zelf samenstellen. De opslagcapaciteit bedraagt 150 kaarten van vijftien velden per kaart in een file op te slaan. Ieder veld MSX=MOZAIK september-oktober pagina mag uit maximaal 23 tekens bestaan. Het programma kan van iedere kaart een afdruk op de printer maken, dus een hele file afdrukken hoeft niet. Sorteren behoort (uiteraard) tot de mogeli jkhe- den lenslotte is het programma nog voorzien van een ‘help file', die juist dat geheugensteuntje geeft díe men vaak wenst Ef Inlichtingen: Electronics Nederland BV, Tijnmuiden 15-19, Amsterdam, tel. 020-1399650 Adapters spectravideo heeft ook een tweetal adapters gelan- ceerd voor velerlei toepassingen. Het gaat hierbij om de SV717 ROM slot adapter en de SV718 Pin slot adap- LEE. De SV/17 maakt het mogelijk om twee diskette-eenheden op. de. SV728 computer te gebruiken onder MSX-DOS Bovendien kan deze adapter gebruikt worden in combi natie met de SV/07 en de SV727 (B0-kolomskaart) voor aansiuiting op de Sony en Philips MSX=computers De SV718 kan gebruikt worden om de Goldstar MSX- computer te gebruiken in combinatie met de SV707 disk drive en de SV/27 80-kolomskaart onder CP/M. Inlichtingen: Electronics Nederland BV, Tijnmuiden 15-19, Amsterdam, tel. 020-1599560 Philips introducties Philips heeft naast het LOGO pakket een aantal nieuwe produkten geïntroduceerd, die wij in een kort over- zicht zullen weergeven. 5,5" floppy drives Het betreft hier de Philips VYOO10 en de VY OO11. Beide zijn compleet, dat wil zeggen inclusief netvoe- ding en besturingselektronica. MSX-printers Een toevoeging de VWOO3C. De printer drukt MSX-karakterset Daartoe behoren ook de letters met accenten en de byzondere de europese landen. Correspondentiekwaliteit vormt geen probleem. aan haar reeks van MSX-printers vormt alle 254 tekens van de af. tekens in Educatieve programma's Van het franse softwarehuis VIFI zi t ijn een drietal educatieve programma's in het pakket opgenomen. Dit zijn het tekenpakket VG8310, mini-L0G0O VG8514 en sneller en beter lezen VG83515. Viditel Viditel als insteekmodule is nu leverbaar geworden. Hij wordt met een uitvoerige handleiding geleverd (nederlandstalig). Inlichtingen: Philips Nederland, Postbus 523, 5600 AM Eindhoven, tel. 040-7570535. PBNA MSX-cursus Koninklijke PBNA heeft haar assortiment homecomputer cursussen uitgebreid met een gecombineerd aanbod, bestaande uit een cursus met een MSX-computer. De aankomende MSX-er kan kiezen uit de Philips VG8010, de Philips 8020 en de Goldstar van AVT Elec- tronics. De prijs is zeker interessant, namelijk f895,00 (cursus + computer). Inlichtingen: Koninklijke PBNA, Velperbuitensingel 6, 6828 CT Arnhem, tel 0985-575757 u” GEEF, Disk-drives, / monitors, stofkappen, ar diskettes, printers enz. 157 THE BEST OF THE REST Postbus 225, 8100 AE RAALTE Tel. 05720-54637/54197 maar cassettes, joysticks, enz. ker . me INFORMATIE | LFILOSOFT EDUKATIEF ORD — . ' vvt prorRran | { ï kinder etr | et ter bi weg re slaar kaart VAI ederland), 1 G ONTLEDEN NIEUW! COMPUTERVERZEKERINGEN VANAF F. 40,00 BEL VOOR VRIJBLIJVENDE INFO: 0020-152755 ASSURANTIEKANTOOR M.L.J. VISSERS UITERAARD OOK VOOR UW ANDERE VERZEKERINGEN Te koop aangeboden Een kleuren Monitor SV7900 van Spectravidio F./700,-- Tel. 020-137646 Computopost levert alles, voor MSX: computers, software, boeken, aansluitkabels, enz. Al onze prijzen zijn inclusief B.T.W., exclusief verzend- of rembourskosten. Bel of schrijf een kaartje onder vermelding MSX naar ons voor een volledige catalogus. MSX-MOZAIK september-oktober pagina 21 Permutaties, variaties 100 PRINT:PRINT'"Dit is een programma van LÀ/ PRINT:PRINT''Doclo Sylvain! PRINT:PRINT'"'Stwg op Ninove,21" PRINT :PRINT"'7890 ELLEZELLES" PRINT:PRIN"B E LG IE" 150 PRINT :PRINT''-- “ 160 CES: SCREENO,O,1,2,0:COLOR1 , 2: PRINT" STEL UW SMX IN OP CAPS'':PRINT 170 PRINT"PERMUTATIES, VARIATIES , COMBINAT IES" 180 sentent! 190 PRINT 200 GOTO 270 210 CLS 220 PRINT'permutaties,variaties,combinat ies 230 PRINT 240) PRINT" “eeen teken H 250 PRINT 260 RETURN 270 INPUT''wat wenst ge?(P,V,C)";AS 280 IF A$="P" THEN 300 290 IF A$="V" THEN 380 ELSE IF A$=""C!" TH EN 460 300 CLS:GOSUB 220:PRINT"PERMUTATIES=PEN ! LÄ 110 120 130 140 PRINT" ereesteneokeokekestenkoleoke joke onion kek ekke 310 320 INPUT'"'N="";N IF N<O THEN 310 330 IF N=0 OR N=l THEN 340 ELSE350 340 PRINT'"P=ÂNt=1"':GOTO 370 350 GOSUB 540 360 INPUT''NIEUWE PERMUTATIE?(P)'';B$ 370 IF B$="P" THEN 300 ELSE 270 380 CLS: GOSUB 220: PRINT"VARIATIES=V=M! / (MN) 1" 390 INPUT''M='"';M 400 IF M<O THEN 390 410 INPUT'"'N='"';N 420 IF N<O THEN 410 430 IF (M-N)<O THEN 440 ELSE 450 440 CLS:GOSUB 220: PRINT'"FOUTIEVE INVOER "GOTO390 450 GOSUB 620 460 CLS:GOSUB220: PRINT'"COMBINATIES=C=M |! / CMN) DEN!) 470 INPUT'M='"';M 480 IF M<O THEN 470 490 INPUT''N='"':N 500 510 520 530 540 550 560 570 580 590 600 610 620 630 640 650 660 670 680 690 700 710 720 730 740 750 760 710 780 790 800 810 820 830 840 850 860 870 880 890 900 910 920 930 940 950 960 970 980 990 IF N<O THEN 490 IF MXN THEN 520 ELSE 530 PRINT''FOUTIEVE INVOER":GOTO 470 GOSUB 780 PaN FOR I=l TO N-1 P=P*(N-I) NEXT I PRINT''PaN!="';P INPUT''NIEUWE PERMUTATIE?(P)'';D$ IF D$="P"" THEN 300 ELSE 160 RETURN =M FOR I=l TO M-1 P=P*(M-I) NEXT I Q=M=N IFM-N=0 OR M-N=1 THEN 680 ELSE 700 Q=1 GOTO 730 FOR I=l TO M-N-1 Q=Q* (MNT) NEXT I V=P/Q PRINT''V='';V INPUT'"'NIEUWE VARIATIE(V)'"';D$ IF D$="V"' THEN 380 ELSE 160 RETURN P=M FOR I=l TO M-1 P=P*(M-I) NEXT I Q=M=N IF M-N=0 OR M-N=l THEN 840 ELSE 860 Q=l GOSUB 890 FOR I=l TO M=-N-1 Q=Q* (MNI) NEXT I VaN IF N=0 OR N=l THEN 910 ELSE 930 V=l GOSUB 960 FOR I=l TO N-1 VaV*(N-I) NEXT I C=P/(Q*V) PRINT"COMBINATIES=C="';C INPUT''NIEUWE COMBINATIE?(C)'';A$ IF A$="C!" THEN 460 ELSE 1000 1000 CLS:GOSUB160 MSX-MOZAIK september-oktober Dh pagina 22 Dr. Persoonslaan 15b cccce ecececce Willebroek …sse Europees Computer Centrum Telefoon 03 - 886 2060 MSX Expansion Computer Case Hfl BF ECC 8 550,-- 9.900 ECC 4 375, 6.750 Goldstar MSX 64k 610,-- 10.999 AVT MSX 64k 765,-- 13.990 Deawoo kleurenmonitor 910, 16.380 Lees de objectieve testrapporten in: -_ MSX Magazine MSX Info -_ MSX Mozaiek -_ MSX Verenigingsblad België -_Radio Amateur Magazine eerste diskdrive 5,25 inch HfI BF eerste diskdrive 180 Kb 995 17.100 eerste diskdrive 360 Kb 1638, 29.485 eerste diskdrive 720 Kb 1679, 30.220 Tweede diskdrive mag 5,25 of 3,5 inch zijn. In kast met voeding en alle bijbehorende kabels. Bij de genoemde prijzen zijn wij ervan uitgegaan dat U de eerste drive al van ons in Uw bezit heeft. Hfl BF tweede diskdrive 180 Kb 950 17.100 tweede diskdrive 360 Kb 1056, 19.000 tweede diskdrive 720 Kb 1095 -- 19.710 EPROM PROGRAMMER VOOR MSX COMPUTERS inclusief software Hiermee kan U Uw zelfgemaakte basic (of machinetaal) programma’s in eprom zetten (ook bestaande software). Hfl BF 499 — 8.980 Rompacks met eproms los verkrijgbaar. 2K-4K-BK en 16K. Volwaardige MSX printers door middel van de door ons vervaardigde Rompack printer routine. Indien Veen FAX 180 - —* —* of Trend JP printer bezit, kunt U nu alle MSX karakters Verder verkopen wij MSX computers, monitoren, printers en alle toebehoren. Nieuw is de uitprinten. MSX MUIS. Natuurlijk ook de door onszelf ontwikkelde Expansion sloten, ECC 8 en ECC 4, Vraag de introductieprijs! ! ! Tegen zeer scherpe prijzen. met of zonder printer. Prijzen inclusief BTW. Prijswijzigingen voorbehouden. Telefoonnummer van ECC vanuit Nederland 09 - 323 886 2060. Wij zijn maandag tot vrijdag van 09.00 tot 18.00 uur en zaterdag van 10.00 tot 18.00 uur open. Voor schriftelijke reactie: Postbus 73817 te Den Haag. WON TIM AUYMOHYH AO TIDIIMLNO 47TAZSNO HOOT IO HOOA SHITY IO Programmeertechnieken Imleidimg In deze tweede aflevering van de rubriek programmeer-technieken wil ik beginnen om met U programmeer fouten te bespreken, Dit zal vermoedelijk minstens twee maar misschien nog meer artikelen beslaan. Ik betreur dat voor de mensen die graag alles netjes bij elkaar hebben. Ik verwacht echter wel reacties van andere gebruikers, die mij verder kunnen helpen. Meent U dus dat ik een voor dit onderwerp belangrijke zaak over het hoofd heb gezien schrijf of bel mij gerust. Gezien de huiselijke omstandigheden moet ik U echter wel verzoeken bij voorkeur op dinsdagavond te bellen. Schrijven mag ook maar verwacht niet altijd een antwoord. Ik lees echt alle post en zal de aangedragen tips, aanwijzingen en wat dies meer zij altijd gaan gebruiken in deze serie. Fauten Welke soorten fouten kunnen er tijdens het programmeren gemaakt warden ? Nu dat zijn er nogal wat. Niet vaor niets zeggen de amerikanen wel If the only thing you get from your first program are wrong answers, you are to be congratulated. In gewoon nederlands wil dit zoveel zeggen als : Wie bij zijn eerste programma er al in slaagt een programma te schrijven dat volledig door de computer wordt begrepen, ook al zijn de resultaten niet wat U wilde, dan bent U op de goede weg een erg geede programmeur te worden. Velen zullen al in de uurtjes die zij achter het toetsenbord zaten, gemerkt hebben dat het een zeldzaamheid is als een programma ook de hele kleine ineens goed lopen. En als ze dan goed lopen blijken de antwoorden die we krijgen vaak weer niet die antwoorden te zijn die wij nu net met dit programma wilden verkrijgen. MSX-MOZAIK september-oktober pagina 24 Hoe onstaan nu deze fouten 7 Hoe kunnen we ze voorkomen 7 En meest belangrijke : hoe komen we er achter wat er faut is en waar die faut staat 7 MSX--basic De MSX-basic is een enigzins hybride vorm van gebruikersvriendelijkheid en gebruikersonvriendelijkheid. Wie ooit op een Sinclair of zoals ik op een DAI heeft gewerkt zal weten dat er veel betere mogelijkheden van foutcontrole en foutinterceptie zijn. maar aan de andere kant, wie ooit met een apple heeft gewerkt of zelfs het gewone Microsoftbasic, zal de MSX- basic een verademing vinden, Wat is er goed en wat is er zwak in de MSX-basic zodat we daar rekening mee kunnen houden 7 Pluspunten Goed is dat we fouten tijdens de programmaverwerking kunnen ondervangen daar zelf actie op kunnen nemen en het programma laten vervolgen zoals wij dat wensen. Al gelden ten aanzien van dat laatste wel enige restricties, waar ik later op zal terugkomen. Goed is cok de mogelijkheid om in de meeste gevallen te weten welk soort fout werd gemaakt en waar d.w.z. in welke regel die fout gemaakt werd. Hier hebben dus al gelijk een tip : baka haak okkkokkokkko ka ahhakakaakd Zet in elke regel maar een T instructie neer. Loopt het programma dan stuk dan kunnen we IT opvragen, waar het stuk liep. Weten we dan de regel, dan weten P we ook gelijk de instructie die de fout veroorzaakte. bk ekekekkkekkekkkhekekokokekekekekhekekekekhke akk akked Ook is goed de mogelijkheid ondanks een vastgestelde fout een programma te vervolgen, maar we moeten wel uitkijken met het gebruik van deze aciliteit daar het snel tot programma’s leidt die alsmaaar doorgaan en allang niet meer met iets zinnigs bezig zijn. Eigenlijk al genoemd maar toch belangrijk genoeg om weer genoemd te worden vanwege een toepassing, die erg handig kan zijn. Ik doel hier op de mogelijkheid de fouten te ondervangen en dan de foutmelding in het nederlands op het scherm te zetten. Vooral in het onderwijs en bij gebruik van een programma door niet=-deskundigen of mensen die het engels (nog) niet machtig zijn. De eenvoudigste methode om programma’s te beveiligen tegen stukgaan bij b.v. leerlingen is wel de oplossing om bij elke fout in het programma de tekst 'ROEP JE LERAAR" op het scherm te laten zetten. Tot slot is foutmelding die we normaal krijgen een sterk punt in het voordeel van MSX-basic. Mimpunrten Wat kan er nog slecht zijn zult U misschien denken ? Nu, de interpreter van de basic tekst begint pas te werken als we het programma laten lopen. Beter zou zijn dat elke ingetikte regel direct na het indrukken van de return (enter) werd gecontroleerd op een aantal aspecten, die reeds in dat stadium te herkennen zijn als fouten tegen de syntax. Een fout niet van de MSX maar van de programmeur, die een voordeel van MSX- basic niet juist gebruikt, is het feit dat een programma na een fout toch door kan gaan. Een nadeel kan ook zijn dat we zonder het ons beseffen gedeeltelijk nog in een programma zitten. Ik zal een en ander nag met voorbeelden toelichten maar zeg nu al dat er verschillende mogelijkheden van reageren van de MSX- machine zijn zonder dat het ons duidelijk hoeft te zijn waarom dit zo is. Instructies MSX=-basic kent een aantal instructies voor de hiervoor genoemde faciliteiten. Ik verdeel deze in de instructies die direct met de foutenbehandeling te maken hebben en de instucties die de programmeur ten dienste staan om de goede werking van programma te controleren, In de eerste groep onderscheiden we: ON ERROR GOTO, ERROR, ERR, ERL, RESUME, en RESUME NEXT In de tweede groep onderscheiden we ten eerste een tweetal instructies, die wel niet direct met de bovenstaande instructies samenhangen maar wel ten nauwste zijn verbonden met het opsporen van fouten namelijk : TRON en TROFF., Verder zien we in deze groep : ON INTERVAL GOSUB ON KEY GOSUB ON STRIG GOSUB En eventueel nog zaken als RENUM, LIST, BEEP, PEEK en dergelijke. De laatste, hoewel zij weleens gebruikt worden bij foutdetectie zijn geen instructies die met het oog op deze foutdetectie ontworpen zijn. Daar de TRON en TROFF het simpelste zijn te bespreken wil ik daarmee beginnen. Spoaamrzoaeken TRON en TROFF betekenen respectie- velijk TRace ON en TRace OFF, Een trace is een spoor en dat is precies wat we hiermee kunnen doen. We verplichten de MSX-computer met de instructie TRON vanaf het moment dat deze instructie gegeven werd een spoar achter te laten. Hij zal dan namelijk alle regelnummers geven die uitgevoerd worden. De tip die gegeven werd blijkt ook nu weer zijn vruchten af te werpen. Met slechts een instructie per regelnummer weten we zelfs precies met welke instructie hij bezig is. MSX-MOZAIK september-oktober pagina 25 Met de TROFF instructie kunnen we deze spoorplaatser weer uitzetten. Controleer nu eens zelf of de TROFF zelf nag wordt ge'trace’d. Het spoor dat de TRON achterlaat is echter niet zo uitgebreid als we ons soms zouden wensen. Alleen het regelnummer wordt gegeven en dat is tach echt niet zoveel informatie. Daarom is het handig het gedeelte van het programma dat we willen 'trace’n eerst even op papier te zetten. Ook gaat het soms zo snel en schuift de tekst die we nadig hebben zo snel uit beeld dat we er nog geen nuttige informatie uit kunnen halen. Het zal dus vaak nadig zijn het programma in kwestie te vertragen. Dit kunnen we op meerdere manieren doen maar een methode ligt wel erg voor de hand : Met een ON INTERVAL=xx GOSUE mer met xx een geschikte kleine waarde en re het regelnummer waar de subroutine staat waar we bijvoorbeeld om een speciale toets vragen om door te mogen gaan geven we onszelf regelmatig voldoende tijd om de nodige gegevens over te nemen. Deze onderbreking wordt dan vlak voor de TRON met INTERVAL ON geactiveerd, Alle drie instructies kunnen best op dezelfde regel staan, omdat zij alle drie in de definitieve versie van het programma niet meer aanwezig zullen zijn. Denk er wel aan in de subroutine steeds weer (wel aan het eind |!) een INTERVAL ON te geven. iAnstmuctie per regel Eem Ik heb nu al een paar maal geschreven dat het handig is om maar een instructie per regel te hebben. Dit is ongetwijfeld waar in het verband van foutendetectie maar bij programma’s waar we absolute topsnelheid eisen is dit zeer beslist niet aan te raden. Cok de overzichtelijkheid kan gebaat zijn bij meerdere instructies op een regel.Zie bijvoorbeeld : 74 MH=440: REM MH is de Maximum Hoogte of 7à FOR I= TO 246: NEXT: "Wacht even MSX-MOZAIK september-oktober pagina 26 Hoe kunnen we nu aan dit dilemma ontkomen ? Wel voor beginnende programmeurs is het recept simpel : de foutgevoelige stukken en dat is in het begin vrijwel alles worden ingetikt met een instructie per regel. Is dan alles in orde bevonden dan kunnen we de regels, die samengevoegd kunnen warden tot een regel gaan samenvoegen. samenvoegen Neem als voorbeeld : 14 A=l 2e FOR I=1i TO 20 50 AzAkI 44 PRINT A 54 NEXT 60 END En we willen nadat we gezien hebben dat dit goed werkt regel 24,350,40 en 54 tot een nieuwe regel combineren. We maken een list van het programma en zoeken met de cursor de plaats direct achter de (tweede) 24 in regel twintig. We drukken daarna op b.v. de spatiebalk totdat de cursor op de (eerste) A van regel dertig staat. Dan drukken we op de BackSpace toets tot de cursor weer direct achter de (tweede) 20 van regel twintig staat. De A staat daar dan ook. Tot slot zetten we er met een insert ’:’ een dubbele punt tussen en de zaak lijkt gefikst. Geef nu een list en U ziet het laatste probleem : de oorspronkelijke regel dertig moet nog verwijderd worden. We doen dit met : 54 en dan direct return. (de toets natuurlijk en niet het woord) De gevorderde, maar ook de zichzelf overschattende, programmeur zal meerdere instructies op een regel zetten en dan toch weleens moeten vaststellen, dat het niet allemaal zo loopt als hij zich gewenst had. We hebben dus nu behoefte een regel met meerdere instructies om te zetten in een aantal regels met alle slechts een instructie. Uitsplitsenm Neem als voorbeeld het volgende kleine programma. Bekijk het goed voordat U verder leest. 16 A=l 24 FOR I=@ TO 20: A=A*Ii:NEXT:PRINT A 56 END Ziet U het subtiele verschil met het vorige programma ? Ja, hoor ik velen al zeggen de PRINT A staat nu na de NEXT en bij het vorige programma er vaar. De programmeur was dus niet geinterresseerd in tussenresultaten maar alleen in het eindresultaat. Jammer genoeg voor onze programmeur is dit niet het resultaat van dit programma. Tik maar in als U de fout niet ziet. Onze programmeur komt er niet uit en wil nu regel over vier regels verdelen. Ik geef U een simpel recept : Geef een list. Ga dan met de cursor op de (eerste) @ van regel 24 staan dus de nul van het regelnummer. Zet er een 1 neer en geef return. Zet de cursor op de 1 en zet er een 2 neer en geef weer return. En dan nog een keer met een 5 op de 2 neerzetten. Dan geven we een list en ons programma heeft nu vier identieke regels met de regelnummers 26,21, 22 en 23. Verwijder nu met de toets del uit regel 20 de laatste drie instructies, uit regel 21 de eerste en en de laatste twee en analoog behandelen we regel 22 en 25. Het resultaat is dat regel 20 over de vier regels 24,21,22 en 25 is uitgesplitst zodat we bij de speurtocht waar nu de fout zit dit simpeler kunnen vaststellen. Opgave De hiervoor genoemde methodes om twee of meer regels tot een samen te voegen, respectievelijk om een regel over twee of meer regels uit te splitsen zijn zeer beslist niet de slimste methodes, maar ze werken wel en zijn simpel te onthouden. Wat wij nu graag zouden willen is dat de lezers van dit artikel zelf eens gaan nadenken over methodes om het samenvoegen respektievelijk het splitsen beter te doen. Een mogelijkheid tot verbeteren heb ikzelf al gevonden met gebruikmaking van de CRTL (controltoets), maar de methodes blijven in principe gelijk. Weet U een andere en natuurlijk betere methode dan willen wij U vragen deze methode in te sturen naar het volgende adres : MSX-Club p/a F‚H Druijff ‘s-Gravendijkwal Sa sâ21 EA Rotterdam tel. 6109-254275 In het volgende nummer zal ik dan de beste inzendingen bespreken. Beter is misschien nog dat ik uzelf aan het woord laat om een en ander uit de doeken te doen. Dus als U er zelf al een artikel(tje) van wilt maken; graag | Weet U wel iets, maar kunt U dat niet gemakkelijk onder waarden brengen stuur dan de methode in zodanig dat ik het in de volgende rubriek kan verwerken. Nu de overige instructies uit de tweede groep. U zag reeds dat het alle instructies van het type ON .... GOSUB waren, Ik wil met deze instucties vanzelf- sprekend het normale programmaverloop onderbreken. In de subroutine waardan naar toegegaan wordt kan ik bijvoorbeeld de waarden van bepaalde variabelen controleren. Zijn die waarden anders dan door mij verwacht, zou het natuurlijk best eens zo kunnen zijn dat daarmee de faut gevonden is. Tevens kunnen we met deze instucties een belangrijk nadeel van de trace ondervangen. De trace werkt namelijk normaal alleen in tekstscherm. Hebben we dus een grafisch programma dat ergens de fout in gaat, kunnen we dat niet met behulp van TRON nalopen. Wel kunnen we echter met een van de genoemde onderbrekingen een soort TRON ontwerpen, die geen uitvoer op het scherm geeft maar bijvoorbeeld op de printer. Of via de luidspreker vandaar de BEEP bij de genoemde instucties. De volgende keer zal ik vervolgen met de instucties uit de eerste groep. Nu is daar geen plaats meer voor maar U houdt ze tegoed, Frank H‚, Druijff MSX-MOZAIK september-oktober pagina 27 Checksums programma demo Checksum tabellen 10= 88: = 136 30= 186: 40= 0: 50= 133: 60= 188: 70m 157: 80= 10: 90= 30: 100= 68: 110= 230: 120= 51: 130= 210: 140= 43: 150= 125: 160= 23: 170= 63: 180= 91: 190= 66: 200= 203: 210= 179: 220= 203: 230= 248: 240= 64: 250= 111: 260= 148: 270= 43: 280= 21: 290= 156: 300= 121: 310= 120: 320= 43: 330= 4: 340= 30: 350= 90: 360= 16: 370= 25: 380= 138: 390= 53: 400= 31: 410= 105: 420= 106: 430= 133: 440= Ill: 450= 54: 460= 190: 470= 246: 480= 188: 490= 175: 500= 19: 510= 103: 520= 177: 530= 116: 540= 188: 550= 44: 560= 8: 570= 9: 580= 109: 590= 166: 600= 248: 610= 56: 620= 228: 630= 161: 640= 68: 650= 9%: 660= 189: 670= 66: 680= 46: 690= 180: 700= 9%: 710= 54: 720= lál: J30= 85: 740= 243: 750= 164: 760= 84: 770= 233: 780= 44: J00= 154: 800= O: B810= 50: 820= 18l: 830= 28: 840= 54: 850= 239: 860= 136: 870= 168: B880= 92: 890= 20: 900= 223: 010= 193: 920= 71: 930= 223: 940= 167: 950= 201: 90= 83: 970= 209: 980= 124: 990= 130: 1000= 206: 1010= 19: 1020= 217: 1030= 197: 1040= 129: 1050= 35: 1060= 255: 1070= 128: 1080= 119: 1090= 118: 1100= 116: 1110= 132: 1120= 169: 1130= 164: 1140= 217: 1150= 107: 1160= 82: 1170= 228: 1180= 216: 1190= 171: 1200= 174: 1210= 116: 1220= 196: 1230= 29: 1240= 62: 1250= 196: 1260= 188: 1270= 6€4: 1280= 61 Checksum totaal: 169 Checksums programma permutatie 100= 75: 110= 135: 120= 126: 130= 162: 10e 235 130m: 03: 160= 118: 170= 221: 180= 234: 190= 146: 200= 84: 210= 0: 220= 156: 230= 135: 240= 227: 250= 139: 260= 200: 270= 231: 280= 234: 290= 27: 300= 120: 310= 194: 320= 185: 330= 247: 340= 237: 350= 144: 360= 35: 370= 214: 380= 39: 390= 184: 400= 62: 410= 195: 420= 203: 430= 65: 440= 97: 450= 132: 4660= 141: 470= 181: 480= 59: 490= 211: 500= 88: 51l0= 210: 520= 87: 530= 212: 540= 205: 550= 120: 560= 19: 570= 217: 580= 54: 590= 111: 600= 160: 610= 194: 620= 195: 630= 101: 640= 6: 650= 214: 660= 246: 670= 135: 680= 16: 690= 112: 700= 149: 710= 226: 720= 209: 730= 74: 740= 110: 750= 161: 760= 157: 770= 207: 780= 208: 790= 114: 800= O: B810= 208: 820= 240: 830= 135: 840= 10: 850= 242: B860= 162: 870= 239: 880= 222: 890= 248: 900= 86: 910= 30: 920= 212: 930= 120: 940= 91: 950= 217: 9%60= 151: 970= 9%: 9B0= 124: 990= 223: 1000= 52: Checksum totaal: 78 Checksums programma onbreekbaar l= 203: 2= 250: Ja 134: be 242: 5e 117: 6m 233: Ja 151: 8= 209: Checksum totaal: 3 Checksums programma hex-asciidump 10= 146: 20> 108 2l= 162: 22= 226: 23= 48: dbm 35: 29= 208: 30= 120: 50= 242: 60= 72: 80= 24: 100= 162: 102= 155: 110= 96: 130= 114: 14á0= 20: 150= 209: 160= 182: 170= 163: 180= 149: 190= 217: 200= 129: 210= 56: Checksum totaal 227 MSX-MOZAIK september-oktober pagina 28 Checksums programma icpp-3 10= 240: 20= /0= 198: 80= 130= 90: 140= 190= 199: 200= 250 38: 260= 310= 92: J20e 3/0= 58: 380= 430= 9%: 440= 490= 157: 500= 90: 128: 161: 248: 127: 40: 249: 66: 213: 30 90= 150= 210= 270= 330= 390= 450= 109: 40= 94; 50 178: 60= 126: 176: 100= 233: 110= 48: 120= 63: 250: 160= 180: 170= 249: 180= 207: 0: 220e 59: 230= O: 240m 18: 194: 280= 79: 290= 89: 300= 17 62: 340= 220: 350= 205: 360= 106: 400= 17: 410= 124: 420= 67: 460= 104: 470= 10: 480= 2 Checksum totaal: 68 Checksums programma screendump l= 237: j= 15= 3: 20= 38= 71: 40= 9: 50: 137: 10= 30= 50= 251: Il= 23: 12= 198: l3= 2 6 131: 3l= 27: 32= 183: 34= 76: 115: 60= 52 FO ZES Checksum totaal Checksums programma hi-resdump Jee 234% 2= 110= 98: 120= 150= 156: 160= 205= 7/7: 210= 9: 14: 196: 192: 10= 130= 170= 215= Eos 30e JIS 40= 49: 100= 55: E38 132 BLS Wm OR 140= 81: 3: 180= 224: 190= 91: 200= 58 149: 220= 58: Checksum totaal: 74 PCM-BEURS De MSX-club staat op de PCM-show met een stand. De PCM-show wordt gehou- den van donderdag 10 tot en met zondag 15 oktober 1985 in de Jaar- beurshallen in Utrecht. Het ziet er naar uit dat De MSX-er plaats neemt in een groot MSX-plat- form, waar alle MSX-leveranciers, - importeurs en bladen staan. Als gebruikersgroep mogen wij daarbij niet ontbreken. Op het kleine plat- tegrondje wordt aangeduid waar het precies plaatsvindt. We hopen daar veel contacten op te doen en vooral veel mensen te leren kennen die met, op of aan een MSX-computer werken. U kunt de enquete, die elders in het blad is afgedrukt, ook direct aan onze stand afgeven. Ook is het moge- lijk reeds voor het komende jaar de contributie (met of zonder MSX- MOZAIK) te voldoen. De mensen op de stand zullen tracht- en op al uw vragen een antwoord te vinden. Voor geinteresseerde zijn ook de cassettes beschikbaar van de programma's uit de verschenen MSX- MOZAIK's. TOT ZIENS OP DE PCM-SHOW. ah es tikten, CENTRAAL 3 STATION MSX-MOZAIK september-oktober EN EE SS SO SS pagina 29 Extra slots voor de MSX-computers In figuur 1 is weergegeven hoe een GOLDSTAR (en DAEWOO?) van een echt extra MSX-slot kan worden voor- zien. De tekening is duidelijk genoeg, maar LET ER OP DAT DE MODULE OP E GOEDE MANIER ERIN WORDT GESTOKEN!!! Dit extra slot werkte tot op heden met alles wat ik erop aan kon sluiten. In figuur 2 wordt weergegeven hoe een tweede disk drive op de Sony HBD-50 disk drive kan worden aange- sloten. De aan te sluiten drive moet een enkelzijdige 80- tracks disk drive zijn. waarvan het weerstandsnetwerk verwijderd is en die met de juiste jumper is inge- steld als drive 2. C.van Wijck, tel. 04139-3008. Alleen op dinsdagavond. SO —ADERIGE KABEL - ° Ptsssev …« . « „-e win 12V „GND Ee WEERSTANDSNET WERK Eg TRACK Dn SINGLE =SIDE DRIVE INSTELLEN DISK -DRIVE BLS 'DRIVE 2! MSX-MOZAIK september-oktober pagina 30 FIGUUR 1 24 -ADERIGE KABEL > IN SONY DISKDRIVE FIGUUR 2 PT T-GOEDGEKEURD NR. 343174 CJ) DIRECT AANSLUITBAAR OP ALLE S,S comPurers CJ FUNCTIE-PRESETS CJ] AUTO-ANSWER CJ] AUTO-DIAL [_] AUTO-SPRAAK/DATA SCHAKELING SPECIFICATIES TELETRON 1200 n AUTO-BAUDRATE SELECT gn „10 dBm +/- 1 dB (600 [] VOLLEDIG VANUIT COMPUTER TE BEDIENEN on MEE iijn DJ GEEN OVERHALEN VAN SCHAKELAARS NODIG owTvancEn: DJ] INCLUSIEF SOFTWARE VOOR widest en Oi Plan met [) AUDIO IN/OUTPUT VOOR GEWONE CASSETTERECORDER (DIN-PLUG) VOOR OPSLAAN EN WEERGEVEN (SIMULEREN -Auto-dial/Redial „-Áuto Log-in -Viditel-mode (100%) „-Terminal-mode draaggolf detectie gevoeligheid: aan > -há4 dBm +/- 1 dB uit < =á6 dBm +/- 1 dB reactietijd draaggolf detectie: aan 20 ms uit 50 as „-Beeldopslag —„Baudrate-selectie AUTO EE SCHAKELING: he gevoelig! > =30 « „-Auto-answer reactietijd | sec. „Printer functies (screendump en en telexachtige faciliteit) frequentie IS tot 30 Hz hand : gevoeligheid > 35 V Zend screen functie reactietijd 0,5 sec. „Volledige Viditel EDITOR'!! max. vertraging voor ° detecteren draaggolf 15 sec. „Screen Editor tijdsduur antwoordtoon 3,0 sec. -Omschakeling zw/w ms kleur stilte voor zenden 1,9 sec. „Testbeeld AUDIO: — e= U | uitgangsnivo 2 mV/KOhm Local Echo ingangsgevoeltghetd 15 mV tot 2 V -Originate/Answer functie etc.etc. | -Transmissie op 1200/75 75/1200 (!!) weken ej 300 baud in zowel Terminal als Viditel mode. VAN TELEFOONLIJN [] 10 LEDS VOOR AAN TE GEVEN FUNCTIE > 3750 V CARRIER/TRANSMIT/RECEIVE/300/1200/ORIGINATE/ ANSWER/RING/ON LINE/POWER [] FRAAIE VORMGEVING CJ 3 MAANDEN GARANTIE „L$ Discount Computer Store bv. UW DEALER: * Wehkamp * Alle Sony Hit-Bit deasers * Alle goede computerwinkels Utrechtseweg 117 6862 AG Oosterbeek Tel. 085 — 340 640 * MSX-MOZAIK september-oktober pagina 31 MSX-MOZAIK september-oktober handboeken leerboeken software BASIC prijs f 49,50 ISBN 90 6398 100 7 De steun en toeverlaat van zowel de pro- fessionele programmeur als de amateur. DISK prijs f 29,50 ISBN 90 6398 407 3 Basic in verband met de schijveneenheid; aanvulling op bovengenoemd deel. QUICK DISK prijs f 23,50 ISBN 90 6398 254 2 Behandeling van de quick disk komman- do's; aanvulling op Basic handboek. ZAKBOEKJE ISBN 90 dee B8ES 5 Alle belangrijke gegevens voor Basic- en machinetaalprogrammeurs. DOS f 26,50 ISBN 90 6398 674 2 Behandeling van het eerste professionele MSX operating system: het MSX DOS. PRAKTIJK PROGRAMMA S prijs f 24 50 ISBN 90 6398 437 5 De gegeven programma's zijn van uitgebreid kommentaar voorzien. leerboeken p MSX Basic leerboek deel 1 ISBN 90 6398 649 1, prijs f 24,50 Opdrachten bij deel 1 ISBN 90 6398 596 7, prijs f 11,— | De serie MSX leerboeken geeft een komplete kursus MSX-Basic programmeren in drie delen. Deze leerboeken zijn gericht op de beginnende program- meur. De gebruikte voorbeelden zijn zo praktisch mogelijk gekozen, waardoor al in een vroeg stadium bruikbare programma's kunnen worden gemaakt. leder deel werkt toe naar het voorbeeldprogramma dat achter in het deel is opgenomen. Bij ieder leerboek is een afzonderlijk opdrachtenboekje te verkrijgen. Zowel voor gebruik op school als voor indi- vidueel gebruik zullen deze boekjes erg nuttig zijn. WESSEL AKKERMANS/PIET DEN HEIJER | Vraag even om onze uitgebreide gratis catalogus van computerboeken en software. Al onze uitgaven zijn ook verkrijgbaar in de boekhandel en computershop. uitgeverij STARK - TEXEL postbus 302-1/94 ZG Oosterend tel. 02223 - 661 pagina 32 deel 1 prijs f 24,90 ISBN 90 6398 900 8 Boordevol met truuks en tips, voorzien van duidelijke uitleg en listings. Introtape prijs op band f 35,75; op floppy 3,5" of 5,25’ f 55,75 ISBN 90 6398 148 1 MSX wordt op een vriendelijke en onderwijzende manier vanuit nul bij de gebruiker geïntrodu- ceerd. DRAWS prijs op band f 48,—; op floppy 3,5" of 5,25" f 68,— ISBN 90 6398 754 4 Tekenprogramma; al binnen 10 minuten uw eerste technische of kreatieve tekening op uw MSX computer. MSX SCRIPT prijs op band f 58,50; op floppy 3,5” of 5,25" f 78,50 ISBN 90 6398 189 9 Een volledig menu-gestuurde nederlandstalige tekstverwerker.